Քույրս՝ Անին, չորրորդ դասարան է։ Մեր դասընկերոջ՝ Վարդանի, խոսքը տպավորիչ էր։ Արփինեն՝ քույրս, է այդ գեղեցիկ աղջիկը։ Մուշեղը՝ որպես հմուտ սպարապետ, կարողանում էր ճիշտ ուղղորդել զորքին։
Մասնական բացահայտիչ կա վերջին նախադասության մեջ («որպես հմուտ սպարապետ»)։
Տեղի պարագաներ
Գնում եմ զբոսայգի։ (զբոսայգի) Կանգնած եմ ժայռի կատարին։ (ժայռի կատարին) Արմանն այդ ժամին կլինի դպրոցում։ (դպրոցում) Ճանապարհն անցնում է դաշտով և մտնում ձորը։ (դաշտով, ձորը) Սյան վրա խաչքար է տեղադրված։ (սյան վրա) Սեղանի տակից վերցրու թափված թղթերը։ (սեղանի տակից) Որտե՞ղ փնտրեմ ընկերներիդ։ Ոչ մի տեղ ոչինչ չգտա։ (ոչ մի տեղ)
Ճիշտ շարունակություն
Ճիշտ պատասխանն է՝ ա) թե խելքը գլխին մի բան էր պատրաստում։
Անձնավորումներ
Օրոր էր ասում աշունը։ Առվակը ծիծաղում էր։ Սիրտս երգում էր։
Once a sailor went ashore on the coast of South America. He had a number of blue woollen caps with him, which he wanted to sell. On his way to the town some distance from the coast, he had to pass through a forest in which there were great numbers of monkeys. At noon, with the sun directly overhead and the heat intense, the sailor decided to take a rest. He lay down under the shade of a large tree, took one of the caps, put it on his head, and soon fell asleep.
When he awoke, he found, to his surprise, that the caps were all gone! Soon he heard a loud noise among the thick branches above him, and he looked up. He saw the trees alive with monkeys, and on the head of each monkey was a blue woollen cap! The monkey had watched his actions, had stolen his caps while he slept and had put them on, and now they did not pay any attention to his shouts.
When the sailor saw that he could not get his caps back, he pulled off the one that he had on his head and threw it on the ground, crying out, “If you want to keep the rest, you may take this one too!” To his great surprise, the little animals did the same. Each took the cap off its head and threw it on the ground. The sailor got his caps back and went away in triumph.
1. There were a lot of monkeys.
a) at some distance from the forest
b) in the wood not very far from the coast
c) on the coast of South America
2. What did the sailor decide to do at noon?
a) to try on one of the woollen caps
b) to take off his cap as it was very hot
c) to lie down and rest
3. What did the sailor see when he woke up?
a) The monkeys were wearing his caps.
b) His companions had all gone.
c) There were a lot of birds singing in the trees.
4. Seeing that he could not take the caps back, the sailor
a) sat down and began to cry
b) thought that it was a funny sight and laughed heartily
c) thought that he could never have the caps back
5. What did the little monkeys do?
a) They repeated the sailor’s actions.
b) They were touched by the sailor’s tears and returned the caps.
o, you’ve seen an advertisement for someone to work in business. But do you really know what you’re doing? Do you know how to keep the customers happy? Can you make a profit again and again? At ‘Getting to the Top Business Education’ we’ll help you to help yourself. Why don’t you attend our specialist business seminar and learn how to make a fortune in business! Our course leader, Richard Sugar, says, ‘Being big in business requires a certain way of thinking. You need to know what your customers will demand and then find a way to supply them with it at the right price.’ Come and join our seminar and we’ll get you to the top!
We’ve decided to invest money in Jake’s new business. Hope it’s successful!
Let’s stay in tonight and save our money for the trip next week.
Don’t waste all your pocket money on sweets and chocolate.
The company has obtained permission to start selling in China.
You usually have to pay tax when you import things from other countries.
Colin is so rich that he owns four Rolls-Royces!
Joan purchased a few pairs of jeans and went to try them on.
It says here that they give you a free glass with every pint of milk you purchase.
1. We don’t usually get that brand of washing powder.
2. We can only take the item back if you’ve still got the receipt.
3. The best thing about the new shopping centre is that there’s a lot of variety.
4. What’s the design on a French one euro coin?
5. Carter and Sons have got some really good things in the sale.
6. My mum didn’t like me selling my bike, but she said it was my property, so it was my decision.
7. When we bought the house, we had to pay a huge fee to a lawyer.
8. The taxi driver wasn’t very happy when I told him I didn’t have any change.
1. He’s taking it down.
2. She’s saving up.
3. He’s trying to cheer up.
4. They’re throwing them away.
5. He’s adding it up.
6. She’s paying him back.
7. He’s just come back.
8. She’s giving it back.
1.It can be very worrying when you’re in a lot of debt.
2.Can I pay for this by cheque?
3.Did you see that the house next door is for sale?
4.They took ten per cent off because I paid in cash.
5.We need to find an office for rent in the centre of town.
6.I got quite a lot of money for the car because it was in such good condition.
1.The service in this place is absolutely terrible and I want to see the manager.
2.Could you help me make a decision? I don’t know which phone to get.
3.Even very good quality clothes are quite affordable in this shop.
5.Companies should always tell the truth in advertisements.
6.Credit cards are really useful, but you have to be careful with them.
7.I read a comparison of all the supermarkets and Safeshop was the most expensive.
8.My grandma had no idea that her old vase was so valuable.
9.Pete never shops at Mayfield’s because he says it’s too expensive.
10.Before you borrow from the bank, you have to make a judgment about whether you can pay it back or not.
11.Is the bill right? Could you just check your addiction, please?
1. ա պսպղաս, քաղող, բանտես բ զրկես, ծլվլաս, աղանձող գ տոկանք, զգանք, կորանք
Ընդգծե՛ք 3 բայ
ա արևագալ, թնդալ, կանխազգալ բ բղավել, հապավել, ծամթել գ խորհեմ, անցավ, ընկավ դ տրոհեր, կթեր, խաբխբեր
Ժխտական բայաձևեր
ա չողբալ, չանչել, չանցնել բ չաղոթեմ, չորացա, չուրացա գ չմաշկել, չկարդալ, չքանալ
Լրացված տեքստ
1901 թվականից շնորհվում են Նոբելյան ամենամյա մրցանակները ըստ շվեդացի ինժեներ, մեծահարուստ գործարանատեր Ալֆրեդ Նոբելի կտակի։ Նա մոտ յոթանասուն միլիոն շվեդական կրոն էր կտակել, որի տոկոսներն ամեն տարի բաշխվում են ֆիզիկայի, քիմիայի, բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի բնագավառներում խոշոր հայտնագործություններ կատարող գիտնականներին, ամենակարևոր գրական ստեղծագործության հեղինակին և նրան, ով տարվա ընթացքում ամենաշատ ներդրումն է ունեցել ազգերի համախմբման, ստրկության վերացման կամ եղած բանակների կրճատման ու խաղաղությունը պահպանելու գործում։
Հականիշներով լրացված
Մարդիկ մոռանում են փոքր հայտնագործությունների մասին և երբեմն հիշում են արտասովոր թվացող սովորական բաների մասին։ Կոլումբոսը ոչ միայն Ամերիկան է հայտնագործել, այլ նաև ռետինե գնդակը։ Կղզու բնակիչներն լուրջ մի գործով էին զբաղված։ Նրանք բռնում ու կենտրոնացած իրար էին նետում գնդերը։ Գնդերը կենդանի առաձգական արարածների նման ցատկոտում էին։ Տարիքով մարդիկ ինչու էին թեթևամիտ զբաղմունքով տարվել։ Նրանք չէին տեսել ամուր կլոր առարկա, որն փոքր սալարկին դիպչելով ետ է թռչում։
Դերբայներ (խմբավորում)
Ներկա դերբայ նստած, հիացած, մակաղած, փաթաթված, լարած
ա ե կապակցիչ ձայնավորով կազմված բարդ բառեր ոսկեվաճառ, գինեվաճառ, գերեվաճառ, գերեվարել, ոսկեվազ, հոգեվարք, կարեվեր բ վոր և վորել վերջածանցներով կազմված բառեր ոսկևորել, գոտևորել, ուղևոր, ուղևորվել
Սխալ ժամանակաձևերի ուղղում
պետք կլիներ պետք կլինի մտցներ մտցրել է զգա զգում են պահ տվեց պահ տալով թողեց
1. Պանիսլամիզմ, պանթյուրքիզմ Պանիսլամիզմը գաղափարախոսություն է, որի նպատակն էր միավորել բոլոր մահմեդական ժողովուրդներին մեկ քաղաքական և կրոնական կենտրոնի շուրջ՝ Օսմանյան սուլթանի իշխանության ներքո։ Պանթյուրքիզմը գաղափարախոսություն է, որը նպատակ ուներ միավորել բոլոր թյուրքալեզու ժողովուրդներին մեկ միասնական պետության մեջ։
2. Համիդյան ծրագիրը և ջարդերը Աբդուլ Համիդ II-ի օրոք իրականացվեց հայերի դեմ բռնությունների քաղաքականություն։ 1894–1896 թթ. տեղի ունեցան համիդյան ջարդերը՝ մեծ մարդկային կորուստներով։ Միջազգային արձագանքը սահմանափակվեց դատապարտումներով։
3. Հայաստանը Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների կազմում Ռուսական կայսրությունում հայերի վիճակը համեմատաբար ապահով էր։ Օսմանյան կայսրությունում հայերը ենթարկվում էին ճնշումների և բռնությունների։
4. Հայկական հարցը (1912–1914) Հայկական հարցը վերաբերում էր Օսմանյան կայսրությունում հայերի իրավունքներին։ Այն վերաբացվեց 1912–1914 թթ., բայց չլուծվեց։
5. Առաջին համաշխարհային պատերազմը և Հայոց ցեղասպանությունը 1915–1916 թթ. իրականացվեց Հայոց ցեղասպանությունը՝ զանգվածային սպանություններով և տեղահանություններով։ Զոհվեց մոտ 1.5 միլիոն հայ։
6. Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիրը 1918 թ. Ռուսաստանը հրաժարվեց Արևմտյան Հայաստանի և Կովկասի որոշ տարածքներից
7. Բաթումիի խորհրդաժողովը 1918 թ. Բաթումիում Հայաստանին պարտադրվեցին ծանր պայմաններ։
8. Մայիսյան հերոսամարտերը և ՀՀ հռչակումը 1918 թ. մայիսին հերոսամարտերը փրկեցին հայ ժողովրդին։ Մայիսի 28-ին հռչակվեց Հայաստանի Հանրապետությունը։
9. Հայկական հարցը Փարիզի խորհրդաժողովում Քննարկվեց Հայաստանի հարցը, սակայն արդյունքները սահմանափակ էին։
10. ՀՀ-ի անկումը 1920 թ. Հայաստանը ենթարկվեց Խորհրդային Ռուսաստանի և քեմալական Թուրքիայի ճնշմանը և անկում ապրեց:
11. Հայաստանի հարաբերությունները հարևանների հետ 19–20-րդ դարերի սահմանագծին Հայաստանը ուներ լարված հարաբերություններ հարևան պետությունների հետ։
Օրգանիզմների բազմացման եղանակները՝ սեռական և անսեռ, դրանց կենսաբանական նշանակությունը և առավելությունները
Բազմացումը կենդանի օրգանիզմների ամենակարևոր հատկություններից մեկն է, որի շնորհիվ պահպանվում և շարունակվում է տեսակը։ Կենդանի օրգանիզմները կարող են բազմանալ երկու հիմնական եղանակով՝ անսեռ և սեռական։
Անսեռ բազմացումը կատարվում է մեկ օրգանիզմի մասնակցությամբ, առանց սեռական բջիջների միավորման։ Այս դեպքում նոր օրգանիզմը գրեթե ամբողջությամբ նման է ծնող օրգանիզմին։ Անսեռ բազմացումը հանդիպում է բակտերիաների, որոշ բույսերի և ստորակարգ կենդանիների մոտ։ Օրինակ՝ բաժանումը, բողբոջումը, վեգետատիվ բազմացումը։ Անսեռ բազմացման առավելությունն այն է, որ այն արագ է, պահանջում է քիչ էներգիա և կարճ ժամանակում ապահովում է օրգանիզմների մեծ քանակ։ Դրա կենսաբանական նշանակությունն է տեսակների արագ տարածումը և պահպանումը կայուն միջավայրում։
Սեռական բազմացումը կատարվում է արական և իգական սեռական բջիջների՝ գամետների միավորման միջոցով։ Արդյունքում առաջանում է նոր օրգանիզմ, որը ունի ծնողների ժառանգական հատկանիշների համադրություն։ Սեռական բազմացումը բնորոշ է բարձրակարգ բույսերին, կենդանիներին և մարդուն։ Սեռական բազմացման հիմնական առավելությունն է ժառանգական բազմազանությունը, որը նպաստում է օրգանիզմների հարմարվողականությանը փոփոխվող միջավայրի պայմաններին։ Դրա կենսաբանական նշանակությունն է տեսակների զարգացումը, էվոլյուցիան և ավելի կայուն գոյությունը։
Եզրակացություն Անսեռ և սեռական բազմացումը ունեն իրենց կարևոր դերը բնության մեջ։ Անսեռ բազմացումը արդյունավետ է կայուն պայմաններում, իսկ սեռական բազմացումը ապահովում է կենսաբանական բազմազանություն և տեսակների զարգացում։
Գրեք ռեակցիաների հավասարումները, հավասարացրեք, նշեք ռեակցիայի տեսակը և կատարեք հաշվարկ. որքա՞ն աղ կստացվի, եթե վերցրել են a գ մագնեզիում, ընդունել, որ բոլոր ռեակցիաները ընթանում են քանակապես: 2Mg + O2 -> 2MgO
1. Как меняется поведение Порфирия после того, как он узнаёт о высоком чине своего товарища?
Когда Порфирий понимаёт, что его друг занимает гораздо более высокую должность, он резко меняется. Он теряется, бледнеет, начинает заискивать и говорить неуверенно. Его речь становится чрезмерно вежливой и униженной, он обращается к другу официально, подчёркивая его чин, и ведёт себя скованно и неловко.
2. Какие недостатки человеческого характера высмеивает Чехов в рассказе?
В этом произведении Чехов осуждает такие пороки, как чинопочитание, лицемерие и подхалимство. Писатель показывает, как страх перед властью и слепое уважение к должностям уничтожают искренность и человеческое достоинство.
Урок 2
1. В чём проявляется сила доброты? Приведи примеры.
Сила доброты заключается в том, что она помогает людям чувствовать поддержку и понимание. Добрые поступки сближают, помогают пережить трудности и побуждают окружающих поступать так же. Примеры доброты — помочь пожилому человеку на улице, уступить место в транспорте, поддержать друга в сложный момент или объяснить однокласснику непонятную тему.
2․Эссе
Доброта — хорошее качество человека, которое связывает людей между собой и проявляется в умении сочувствовать и понимать других. Благодаря доброте человек способен проявлять эмпатию, поддерживать окружающих и помогать тем, кто оказался в трудной ситуации. Она выражается не только в больших поступках, но и в простом внимании, заботе и искреннем отношении. Добрые действия создают атмосферу доверия и взаимного уважения. Именно поэтому доброта играет важную роль в жизни общества и делает мир более человечным.
Առաջին աշխարհամարտ – 1914–1918 թթ․ տեղի ունեցած համաշխարհային ռազմական հակամարտություն, որի ընթացքում Կովկասի հայությունը, ինչպես տարածաշրջանի մյուս ժողովուրդները, մասնակցեցին ռազմական գործողություններին և կրեցին դրա հետևանքները։
«Չեզոք գոտի» – սահմանային կամ ռազմական տարածք, որը մի որոշ ժամանակ դուրս է մնում որևէ պետության անմիջական վերահսկողությունից՝ ունենալով հատուկ քաղաքական կամ ռազմական կարգավիճակ։
Կովկասյան թաթարներ – այն ժամանակվա մուսուլման ադրբեջանական բնակչությունը, որը մի շարք հարցերում հակադրության մեջ էր հայերի հետ, հատկապես Ղարաբաղի շրջանում։
Ստեփան Շահումյան – հայ գործիչ և բոլշևիկյան առաջնորդ Կովկասում, նշանակալի դեր ունեցող Բաքվի քաղաքական իրադարձություններում։
Համան Բագրատունի – հայկական պետական ու ռազմական գործիչ, որն ակտիվ աշխատել է նորաստեղծ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքական կյանքում։
Սեբաստացի Մուրադ – հայ մարտական գործիչ, մասնակցել է ինքնապաշտպանական կռիվներին և եղել է ազգային ազատագրական շարժման նշանավոր ներկայացուցիչներից։
Խոսրով բեկ-Սուլթանով – ադրբեջանցի ռազմական և վարչական գործիչ, զբաղեցրել է պատասխանատու պաշտոններ Ղարաբաղի վարչակազմում։
Արաշ Շահմազան – այն ժամանակաշրջանի հայ գործիչ, գործել է քաղաքական կամ ռազմական ոլորտում (նշվում է ըստ դասագրքի ենթատեքստի)։
Դրո (Դրոյան Հովհաննես) – կարևոր հայկական ռազմական ղեկավար, որն աչքի է ընկել Ղարաբաղի և Զանգեզուրի ինքնապաշտպանական պայքարում։
Գարեգին Նժդեհ – հայ ազգային-քաղաքական և ռազմական առաջնորդ, որի գաղափարներն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել Զանգեզուրի պաշտպանության վրա։
Պողոս Տեր-Դավթյան – ռազմական-քաղաքական գործիչ, մասնակցել է Հայաստանի Հանրապետության սահմանային անվտանգության ապահովմանը։
Ա2․ Հիմնական գաղափարներ
ա․ Ներկայացրու ՀՀ հարաբերությունները Իրանին, Վրաստանին և Ադրբեջանին։ Ներկայացրու Ղարաբաղի և Զանգեզուրի պայքարը։
Հայաստանի և Իրանի հարաբերությունները համեմատաբար հանգիստ էին։ Չնայած տարածաշրջանային բարդություններին, պահպանվում էին տնտեսական, առևտրային և դիվանագիտական կապեր, և կողմերը խուսափում էին բաց ճգնաժամերից։
Վրաստանի հետ հարաբերությունները հաճախ լարված էին, հատկապես սահմանային ճշգրտումների և Լոռու ու Ջավախքի հարցերի շուրջ։ Տարածքային վեճերը ժամանակ առ ժամանակ բերում էին քաղաքական ու ռազմական լարվածության։
Ադրբեջանի հետ իրավիճակը առավել բարդ էր․ կողմերի միջև գոյություն ուներ փաստացի ռազմական հակամարտություն, հիմնականում Ղարաբաղի, Զանգեզուրի և Նախիջևանի շուրջ։ Տարածաշրջանում ազգաբնակչության խայտաբղետ կազմը և պատմական պահանջները խորացնում էին հակասությունները։
Հայերի պայքարը Ղարաբաղում և Զանգեզուրում բնույթով ինքնապաշտպանական և ազատագրական էր։ Տեղացի բնակչությունը, զինվորական գործիչների ղեկավարությամբ, փորձում էր պաշտպանել հայկական բնակչության անվտանգությունը և կանխել ադրբեջանական վարչական վերահսկողությունը։
բ․ Բացատրիր հայ–վրացական և հայ–ադրբեջանական վեճերի արմատները։
Հայ–վրացական վեճերը առաջացել էին հիմնականում Լոռու և Ջավախքի նկատմամբ տարածքային պահանջների պատճառով։ Երկու պետություններն էլ այս շրջանները դիտարկում էին իրենց պատմական ու ստրատեգիական տարածքի մաս։
Հայ–ադրբեջանական վեճերը կապված էին Ղարաբաղի, Զանգեզուրի և Նախիջևանի շուրջ ձևավորված պատմական, ժողովրդագրական և քաղաքական հակասությունների հետ։ Տարածքներում բնակչության կազմը խառը էր, իսկ երկու կողմերն էլ առաջնորդվում էին պատմական իրավունքի պնդումներով։
գ․ Վերլուծիր՝ հնարավո՞ր էր խուսափել բախումներից։
Վրաստանի և Ադրբեջանի հետ բախումներից հնարավոր կլիներ խուսափել միայն այն դեպքում, եթե Հայաստանը պատրաստ լիներ զգալի տարածքային զիջումների կամ եթե մեծ տերությունները պարտադրեին այլ լուծումներ։ Այդ ճանապարհով, սակայն, Հայաստանը կկորցներ իր համար ռազմավարական նշանակություն ունեցող տարածքները, ինչը երկարաժամկետ վտանգներ կստեղծեր երկրի անվտանգության համար։
Ա3․ Քննադատական մտածողություն
1․ Ինչ ազդեցություն ունեցան հայ–ադրբեջանական հարաբերությունները և ինչ նշանակություն ուներ Բաքվի պայքարը։
Հայ–ադրբեջանական հարաբերությունների լարումը ստեղծեց անորոշություն և թույլ տվեց բոլշևիկներին ավելի հեշտ ամրապնդել իրենց դիրքերը տարածաշրջանում՝ հանդես գալով որպես կարգավորման կողմ։ Ադրբեջանում և Ղարաբաղում ստեղծված վիճակը նպաստեց խորհրդային ուժերի մուտքին։
Բաքվի համարներն ունենում էին կենսական նշանակություն Հայաստանի համար․ Բաքուն տարածաշրջանի գլխավոր նավթային կենտրոնն էր, և դրա վերահսկումը տալիս էր տնտեսական ու ռազմավարական առավելություն։
2․ Ինչու էր Մեծ Բրիտանիան տարբեր մոտեցում ցուցաբերում Ղարաբաղի և Նախիջևանի հարցերում։
Մեծ Բրիտանիայի քաղաքականությունը հիմնված էր ոչ միայն տեղական ազգային հարցերի, այլև նրա արտաքին ռազմավարական շահերի վրա։
Ղարաբաղի հարցում նրանք կարևորում էին կայունությունը, քանի որ Բաքվի նավթային գոտին կենսական էր արևմտյան երկրների տնտեսական շահերի համար։
Նախիջևանում Բրիտանիան ավելի զգուշավոր էր, քանի որ այդ տարածաշրջանը գտնվում էր Թուրքիայի անմիջական ազդեցության տակ, և ցանկացած միջամտություն կարող էր բարդացնել բրիտանական-թուրքական հարաբերությունները։
Ադրբեջանում բոլշևիկների իշխանության հաստատումը փոխեց ամբողջ գործիչների դասավորությունը։ Տարածքային որոշումների մեծ մասը կայացվեց խորհրդային վարչակարգի կողմից՝ քաղաքական նպատակահարմարությունից ելնելով։
3․ Արդարացի՞ էին Հայաստանի տարածքային ակնկալիքները։
Հայաստանի տարածքային պահանջները մեծ մասամբ հիմնավորված էին ինչպես պատմական, այնպես էլ ժողովրդագրական տվյալներով։ Նշված շրջանները դարեր շարունակ եղել են հայկական մշակութային, վարչական և բնակչական տարածքներ։ Ղարաբաղում, Զանգեզուրում, Նախիջևանում և հարակից շրջաններում հայերը երկար ժամանակ եղել են հիմնական բնակչությունը, ուստի Հայաստանի համար բնական էր ձգտել ապահովել սեփական ժողովրդի անվտանգությունն ու ինքնիշխանությունը այդ տարածքներում։
Գարեգին Նժդեհը ծնվել է 1886 թվականին Վերին Գոռնիս գյուղում՝ Սյունիքի մարզում։ Նա մեծացել է այնպիսի միջավայրում, որտեղ ազգային ինքնության և ազատության գաղափարները մեծ նշանակություն ունեին։ Մանկությունից հետաքրքրվել է կրթությամբ, մտավոր զարգացմամբ և հետագայում իր գիտելիքները կիրառել է քաղաքական ու ռազմական գործունեության մեջ։
Դեռևս երիտասարդ տարիքում Նժդեհը շարունակել է ուսումը տարբեր երկրներում, ինչը նրան տվել է ավելի լայն աշխարհայացք և կազմակերպչական հմտություններ։ Նրա ձևավորման գործընթացը դարձավ հիմք այն կարևոր դերակատարման համար, որ նա պիտի ունենար Հայաստանի պատմության ամենադժվար շրջափուլերից մեկում։