Ինքնաստուգում


1.Առանձին խմբերով ներկայացրո՛ւ գոյականները և ածականները
՝ խիզախ, բարի, գարուն, արև, երկար, ծաղիկ, վազել, ժամացույց, ջրել, գնալ, հրաշալի, երեխա, լողալ,վազվզել, մաքուր, նավաստի: 

Խիզախ, բարի, երկար, հրաշալի, մաքուր-ածական

Գարուն, արև, ծաղիկ, ժամացույց, երեխա-գոյական

2. Տրված բառերից կազմի՛ր գոյականներ՝ իշխել, ճեղքել, գործել, շքեղ, ուսուցանել, դեղին, բժշկել, հյուսել:

Իշխան, ճեղք, գործ, շղեքություն, ուսում, դեղնություն, բժիշկ,

3.Տրված գոյականները հոգնակի դարձրո՛ւ՝ գլուխ, թվական, երկիր, սենյակ, հարևան, ծառ, տեր, ժապավեն, մարդ, կին։ 

Գլուխներ, թվականներ, երկրներ, սենյակներ, հարևաններ, ծառեր, տերեր ժապավեներ, մարդիկ կանայք

4. Առանձին խմբերով ներկայացրո՛ւ հատուկ և հասարակ գոյականները՝ ուսուցիչ, Գևորգ, քաղաքացի, ընկեր, կատու, Երևան, Աննա, Սևան, գետ, Հարությունյան:

Գևորգ, Երևան, Աննա, Սևան, Հարութունյան,

ուսուցիչ, քաղաքացի, ընկեր, կատու, գետ

5.Տրված բառերը բաժանի՛ր բաղադրիչների. յուրաքանչյուր բառի դիմաց գրիր տեսակը ըստ կազմության՝ բարեկամ, գրավոր, ծով, լուսամուտ, անպետք, հողոտ, գնորդ, ամառ : 

Բարեկամ-բարի-կամ (բարդ), գրավոր-գիր-ավոր (ածանցավոր), ծով (պարզ), լուսամուտ-լույս-ա-մուտ (բարդ հոդակապավոր), անպետք—ան-պետք (ածանցավոր), հողոտ-հող-ոտ (ածանցավոր), գնորդ-գն-գին-որդ (ածանցավոր)

6. Տրված բառերը դարձրո՛ւ նախածանցավոր կամ վերջածանցավոր ՝ կաթ, խորհուրդ, գետ, հեռու, քար, ամպ: կաթ-կաթնային, խորհուրդ-խորհրդավոր, գետ-գետակ, հեռու-հեռավոր, քար-քարե, ամպ-անամպ։

7. Հարցում արտահայտող բառերի փոխարեն համապատասխան բառեր կամ բառակապակցություններ գրելով՝ նախադասություններ ստացիր։ Ո՞ւմ ո՞վ ինչպիսի՞ն Է։ Ի՞նչը ինչպե՞ս ի՞նչ Էր լինում։ Ինչի՞ ի՞նչը ինչո՞վ ի՞նչ Է եղել։ Ո՞վ ի՞նչ արեց ինչո՞ւ։

Նրա մայրը գեղեցիկ է։ Սառույցը դանդաղ ջուր էր դառնում։ Խանութի կոշիկը տեսքով հին է եղել։ Ծերունին փայտը հավաքեց վառելու։

ՀԼ5

216. Քնքուժ, բարի, գեղեցիկ, խելացի, խիստ քույր։

Փոքր, հարազատ, երեսառած, աշխատասեր, բարեսիրտ եղբայր։

Հոգատար, սիրելի, հեզ, գթասիրտ մայր։

Ուժեղ, գործունյա, քաջ, անվախ հայր։

Բանիմաց, ճաշակով, սիրուն տատիկ։

Բարձրահասակ, հոգատար, ալեհեր, իմաստուն պապիկ։

217. Սրտային, վախկոտ, քարե, մայրական, երկնային, արևային, փայտե, լեռնային, փողոցային, երկաթե, օդային, ծաղկե, եղբայրաբար, ոսկե, արծաթե, ծովային, ամերիկական, ֆրանսիական, գերմանական։

218. Նախադասությունների իմաստը չփոխվեց։

219. Դաժան, խեղճ, իսկական վայրենի, թշվառ, գիտակ, արցունքանման, սուտ, կեղծավոր։

220. Ածակաները հանելուց հետո հատկանիշ արտահայտող բառերն անհայտացան։

224. Որովհետև նշված են ածականի համեմատական և գերադրական աստիճանները։

225. Վատագույն, ամենագեղեցիկ, ամենաբարձր, ազնգագույն, ամենահզոր, հզորագույն, ամենաահեղ, ամենահամեստ, հնագույն, ծանրագույն, լրջագույն, ամենախոշոր, խոշորագույն։

226. Հնագույն բառարանը հնագիտական պեղումների ժամանակ Սիրիյաում է հայտնաբերվել։

Ամենից հին բառարանը հնագիտական պեղումների ժամանակ Սիրիյաում է հայտնաբերվել։

Как-то утром Великан лежал у себя в постели и вдруг услышал какую-то прелестную музыку. Она звучала так сладостно, что он подумал, не идут ли мимо замка королевские музыканты. Это была птичка-коноплянка, она запела у него под окном, но так давно он не слышал певчих птиц в своем саду, что это показалось ему прекраснейшей музыкой в мире. Вскоре Град перестал плясать над головой у него, и Скверный Ветер прекратил свой рев, и сладкое благоухание донеслось к нему в открытое окно.

1 Книга лежала на третьем полке.

2 Мы два раза слушали прелестную музыку.

3 Один ученик так сладостно расказал урок.

4 Я кушал десять штук королевских креветок.

5 Дождь несколько раз плясала над моей головой.

6 Я много раз говорил ему прекратить ссору.

7 Я написал три письмо, и все они донеслись одресантам.

                                                                    Մեղու

                                                                 ճաշ

                                                                   ծածկոց

                                                                   բառ

                                                                   Անգլիա

                                                                 կօշիկ

                                                                    ասեղ

                                                                սոխակ

                                                               …………………….սեւ………………………..

                                                               ……………………….գլուխ…………………………….

                                                              …………………………ելակ…………………………

Վարդ                                  քար                                      հաց                                              բառ

                                                       ……………………….վարդ……………………….

Վախնալ                          խմել                                  բանալ                                             ուտել

                                                        ………………………..Վախնալ……………………….

Գտէ՛ք պահուած բառը

                                                   ……………………………. ող…………………..

Ներբան:  գոյական, Ոտքի, կօշիկի ներքեւի մասը

Զիստ: գոյական, Սրունքի հաստ մաս՝ (ծունկէն վեր)

Կոնք: Ողնայարաւորներու իրանը սահմանաւորող երկու մեծ եւ երկու փոքր ոսկորներ

Սրունք:  Մարմնի ստորին անդամ

Բազուկ: թեւ

Դաստակ: Ձեռքը բազուկին կապող մաս

SPORT IS GOOD FOR HEALTH
Mike is 10. He is in the fourth form. He is fond of sports. He runs and does
exercises every day. Mike goes in for swimming. He is one of the best
swimmers at school. But he is not only a good swimmer. He is good at
basketball and tennis as well. His coach says: ‘Sport is important for your
health. You must do exercises. You must go in for sport.’

  1. Is Mike fond of sports? Yes he is, he is fond of sports.
  2. What sport does he go in for? He goes in for swimming.
  3. Is he good at basketball and tennis? Yes he is, he is good at basketball and tennis.
  4. What sport are you good at? I am good at football.
  5. What do you do to be healthy? To be healthy I do exercises and go in for running and playing football.

  1. Վերնագրի՛ր երրորդ մասը: Իմաստուն ջուլհակը և դերվիշը։

Բնութագրի՛ր դերվիշին, ջուլհակին: Ջուլհակն ավելի իմաստուն գտնվեց, քան դերվիշը, և արդյունքում ջուլհակը հաղթեց դերվիշին։
Ի՞նչ սովորեցրեց  քեզ պատմվածքը:  Բանավոր ներկայացրո՛ւ: Մարդ պետք է լինի իմաստուն, բանիմաց և խոհեմ, որպեսզի հաղթի իր հակառակորդին կամ թշնամուն։

Մտածի՛ր և գրի՛ր հարցեր երրորդ մասի վերաբերյալ։ Ինչ ուզեց ջուլհակը մարդկանցից որպեսզի գնա և պատասխան տա դերվիշին? Ինչպես հաղթեց ջուլհակը դերվիշին? Ինչ պարգև նա ստացավ Շահ Աբաս թագավորից՞ Ինչպես ընդունեցին մարդիկ ջուլհակի հաղթանակը?

  1. Ի՞նչ է կլիման: Տվյալ վայրին բնորոշ միանման եղանակների բազմամյա կրկնու­թյունը կոչվում է կլիմա:
  2. Որո՞նք  են կլիմա ձևավորող հիմնական գործոնները: Աշխարհագրական լայնությունը, տե­ղանքի բարձրությունը, օվկիանոսների ազդեցությունը, գերիշխող քամիները, ծովային հոսանքները և այլն:
  3. Ձեր բնակավայրի կլիման ձևավորող ո՞ր գործոնն է գլխավորը։ Քամիները, աշխարհագրական լայնությունը, տեղանքի բարձրությունը։
  4. Թվարկեք կլիմայի հիմնական տիպերը: Ո՞ր կլիմայի տիպն է բնո­րոշ ձեր բնակավայրին: Երկրագնդի վրա առանձնացվում են կլիմայի հետևյալ հիմնական տիպերը՝ ծովային, ցամաքային, մուսսոնային և միջերկրածովային: Մեր բնակավայրին բնորոշ է մուսսոնային կլիմայի տիպը։
  5. Ինչո՞վ է ծովային կլիման տարբերվում ցամաքայինից: Ծովային կլիման ձևավորվում է ծովերի և օվկիանոսների առափնյա շրջաններում, իսկ ցամաքային կլիման ձևավորվում է ցամաքների վրա։
  6. Ինչո՞վ է մուսսոնային կլիման տարբերվում միջերկրածովայինից: Մուսսոնային կլիմայի ձևավորման գլխավոր պատճառը մուսսոնային քամիններն են, որոնք դիտվում են ծովափնյա շրջաններում: Ձմեռը ցուրտ է ու չոր։ Ամառը տաք է ու խոնավ։ Միջերկրածովային կլիմայի դեպքում ձմեռը մեղմ է ու խոնավ, իսկ ամառը՝ չոր ու շոգ։ Այս կլիման բնորոշ է Միջերկրական ծովի առափնյա շրջաններին:

Ինչ կլինի, եթե․․․ ձմեռ չլինի

Եթե ձմեռ չլինի, ապա շոգ կլինի, բնությունը քուն չի մտնի, ծառերն ու ծաղիկները չեն հանգստանա, բերք չիլինի, երեխաները ձմեռային խաղեր չեն խաղա, լեռներից հոսող սառնորակ աղբյուրներ չենք ունենա;

Կյանքում ամեն ինչ իր կարևոր դերն ունի , արանց որի՝ մի շարք ևրևույթներ կտուժեն, և կյանքը արաջվանը չի լինի։

  • Պատմվածքից  դո՛ւրս  գրիր  5 գոյական, 5 ածական, 5 բայ։ Մարդիկ-գոյական իմաստուն-գոյական մանուկներ-գոյական Աստված-գոյական Քաղաք-գոյական իմաստուն-ածական տխմար-ածական իմաստասեր-ածական գիժ-ածական շնորհալի-ածական կան-բայ սիրել-բայ հարու կտա-բայ տանում-բայ չկատարեցիր-բայ։
  • Պատմվածքում ո՞ր ծեսն է նկարագրված։ Պատմի՛ր, հետաքրքիր տեղեկություններ դո՛ւրս գրիր այդ ծեսի մասին։ Պատմվածքում նկարեգրված է <<Բարեկենդան ծեսը>>։ Բարեկենդան նշանակում է բարի կենդանություն։ Բարեկենդանը հեթանոսական տոն էր, սակայն եկեղեցին այն դարձրել է Մեծ Պահքի նախորդող շաբաթվա տոն։
  • Պատմվածքից դո՛ւրս գրիր հատուկ գոյականները։ Աստված, Սողոմոն, Դանիել, Թիֆլիս, Մանուկ-խանը, Բաղդադ, Ավագը, Մեծ պաս։
  • Գրի՛ր տրված բառերի հոմանիշները՝ իմաստուն, համրանալ, խնդություն, անշուք, չքավոր, աղախին, խուրջին, պարգև։ Իմաստուն-գիտուն, խելացի, գիտակ, բանիմաց; համրանալ-լռել, չխոսել, անբարբառ դառնալ, լեզուն կուլ տալ, պապանձվել, բերանը ջուր առնել; խնդություն-ուրախություն; անշուք-տեսք չունեցող, շուք չունեցող; չքավոր-աղքատ, չունևոր, ընչազուրկ; աղախին-ծառա, սպասավոր, նաժիշտ; խուրջին-մեծ կողով, մեծ զամբյուղ, մեծ պայուսակ, ջվալ; պարգև-նվեր, ընծա։
  • Գրի՛ր տրված բառերի հականիշները՝  իմաստուն, հարուստ, անպատիվ, տխուր, խավար, ծանրություն։ իմաստուն-անխելք; հարուստ-աղքատ, չքավոր, ընչազուրկ; անպատիվ-պատվական; տխուր-ուրախ; խավար-լույս; ծանրություն-թեթևություն։

Կոտորակների բաժանումը

Կոտորակը մեկ ուրիշ կոտորակի բաժանելիս ստացվում է մի կոտորակ, որի համարիչը հավասար է բաժանելիի համարիչի և բաժանարարի հայտարարի արտադրյալին, իսկ հայտարարը՝ բաժանելիի հայտարարի և բաժանարարի  համարիչի արտադրյալին։

Օրինակ՝    

Առաջադրանքներ

  • Կատարեք կոտորակների  բաժանում։

=2/3×3/4=2×3/3×4=6/12=1/2

=16×3/8×5=16×3/8×5=48/40=12/10=6/5

=60x3x8/8=60×3/8×8=180/64=90/32

14/3×15/7=14×3/15×7=42/105=6/15=2/5

=25/3×5/50=23×3/5×50=75/250=15×50=3/10

=14/3×9/4=14×3/9×4=42/36=7/6

  • Կատարեք  բաժանում։

Օրինակ՝

=20×7/60 20×7/60=140/60=7/3

=9×4/15 9×4/15=36/15=12/5

=12×3/8 12×3/8=38/8=19/4

=13×3/2 13×3/2=49/2=49/2

  • Կատարեք  բաժանում

Օրինակ՝

=

=9/1:17=1×9/1=9

 12=8×12/5=96/5

 = 21×16/4=336/4=84

=10×15/3=150/3=50

  • Աստղանիշի փոխարեն ինչ   թիվ գրելու   դեպքում կստացվի հավասարություն։
  • Օրինակ՝

‧ *=

=8/7:3/5=8/7×5/3=40/21

=9/12:24/15=9/12:15/24=135/288

  • Գտեք այն թիվը, որի ՝

Օրինակ՝

-ը հավասար է

4=:

-ը հավասար է

15/4:3/8=1x3x8/3=120/12=10

-ը հավասար է

30/27:12/9=30/27×9/12=270/324=90/108=45/54=5/6