ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ

Նկարագրե՛ք Լոռու մարզի աշխարհագրական դիրքը։
Լոռու մարզը գտնվում է Հայաստանի հյուսիսում։ Սահմանակից է Վրաստանին, ինչպես նաև Տավուշի, Կոտայքի, Արագածոտնի և Շիրակի մարզերին։ Լեռնային մարզ է, հարուստ անտառներով և գետերով (Դեբեդ գետ)։

Վերլուծե՛ք Լոռու բնառեսուրսային ներուժը։
Լոռին հարուստ է անտառներով, ջրային ռեսուրսներով, ինչպես նաև հանքանյութերով (պղինձ և մոլիբդեն)։ Ունի բերրի հողեր, որոնք նպաստում են գյուղատնտեսությանը։

Առանձնացրե՛ք Լոռու քաղաքները և հայտնի գյուղերը։
Քաղաքներ՝ Վանաձոր, Ալավերդի, Ստեփանավան, Սպիտակ, Թումանյան, Ախթալա, Շամլուղ, Տաշիր։
Հայտնի գյուղեր՝ Դսեղ, Օձուն, Հաղպատ, Սանահին, Դեբեդ, Շնող։

Մարզում արդյունաբերության մեջ ի՞նչ ճյուղեր են գերակշռում։
Գերակշռում են հանքարդյունաբերությունը, քիմիական արդյունաբերությունը, սննդի և թեթև արդյունաբերությունը։

Գյուղատնտեսության մեջ ի՞նչ ճյուղեր են գերակշռում։
Անասնապահություն, բուսաբուծություն (հացահատիկ, կարտոֆիլ), մեղվաբուծություն։

Մարզում ինչպիսի՞ նշանավոր վայրեր գիտես։
Հաղպատ և Սանահին վանքեր, Օձունի եկեղեցի, Լոռու բերդ, Դսեղ գյուղ։

Ինչ առանձնահատկությամբ է աչքի ընկնում մարզը։
Աչքի է ընկնում իր անտառներով, գեղեցիկ բնությամբ, լեռնային կլիմայով և պատմամշակութային հուշարձաններով։

Վերլուծե՛ք Լոռու բնակչության առանձնահատուկ գծերը։
Բնակչությունը հիմնականում հայեր են, աշխատասեր և հյուրընկալ։ Շատերը զբաղվում են գյուղատնտեսությամբ և արդյունաբերությամբ, կա նաև միգրացիա աշխատանքի նպատակով։

1. Բնութագրե՛ք Շիրակի մարզի աշխարհագրական դիրքը։
Շիրակի մարզը գտնվում է Հայաստանի հյուսիս-արևմուտքում։ Սահմանակից է Վրաստանին և Թուրքիային, ինչպես նաև Լոռու և Արագածոտնի մարզերին։ Մարզի կենտրոնը Գյումրին է։ Տարածքը հիմնականում լեռնային է, ունի սառը կլիմա։

2. Վերլուծե՛ք Շիրակի մարզի բնառեսուրսային ներուժը։
Շիրակի մարզը հարուստ է բերրի հողերով, արոտավայրերով և ջրային ռեսուրսներով։ Ունի նաև շինանյութերի պաշարներ (բազալտ, տուֆ)։ Սակայն կլիման խիստ է, ինչը որոշ չափով սահմանափակում է գյուղատնտեսությունը։

3. Առանձնացրե՛ք Շիրակի մարզի քաղաքները և հայտնի գյուղերը։
Քաղաքներ՝ Գյումրի, Արթիկ, Մարալիկ։
Հայտնի գյուղեր՝ Ախուրյան, Շիրակավան, Բասեն, Ազատան և այլն։

4. Արդյունաբերության մեջ ի՞նչ ճյուղեր են գերակշռում։
Գերակշռում են թեթև արդյունաբերությունը (հագուստ, տեքստիլ), սննդի արդյունաբերությունը և շինանյութերի արտադրությունը։

5. Գյուղատնտեսության մեջ ի՞նչ ճյուղեր են գերակշռում։
Գերակշռում են անասնապահությունը և հացահատիկի մշակությունը (ցորեն, գարի)։ Զարգացած է նաև կարտոֆիլի և բանջարեղենի արտադրությունը։

6. Մարզում ինչպիսի՞ նշանավոր վայրեր գիտես։
Հառիճավանք, Մարմաշեն վանք, Սև բերդ (Գյումրի), Արթիկի տուֆի հանքավայրեր։

7. Ինչ առանձնահատկությամբ է աչքի ընկնում մարզը։
Շիրակի մարզը առանձնանում է իր մշակութային հարուստ ժառանգությամբ, Գյումրիի յուրահատուկ ճարտարապետությամբ և հումորով հայտնի մարդկանցով։ Նաև հայտնի է իր սառնաշունչ կլիմայով և երկրաշարժերի ազդեցությամբ (1988 թ․)։

1. Բնութագրե՛ք Արագածոտնի բնակչությունն ու բնակավայրերը։
Արագածոտնի մարզի բնակչությունը համեմատաբար սակավաթիվ է և հիմնականում բնակվում է գյուղական բնակավայրերում։ Բնակչությունը կենտրոնացած է հատկապես Աշտարակ քաղաքում և Արարատյան դաշտին մոտ հատվածներում։

2. Որո՞նք են Արագածոտնի մարզի բնակչության խտության տարբերությունների պատճառները:
Խտության տարբերությունները պայմանավորված են ռելիեֆով, կլիմայով և տնտեսական հնարավորություններով։ Լեռնային և բարձրադիր շրջաններում բնակչությունը քիչ է, իսկ ավելի հարմար կլիմայով և բերրի հողերով տարածքներում՝ ավելի խիտ։

3. Ի՞նչ ռեսուրսներով է հարուստ մարզը։
Մարզը հարուստ է բերրի հողերով, ջրային ռեսուրսներով, արոտավայրերով և շինանյութերով (տուֆ, բազալտ)։ Ունի նաև արևային էներգիայի մեծ պոտենցիալ։

4. Նշե՛ք Արագածոտնի մարզի ազգային փոքրամասնություններով բնակեցված գյուղերը։
Ալագյազ, Ռյա Թազա, Միրաք, Շամիրամ (հիմնականում եզդիներով բնակեցված)։

5. Ի՞նչ նախադրյալներ կան Արագածոտնի մարզում բնակչության հանգստի կազմակերպման համար։
Մարզում կան գեղեցիկ լեռնային բնապատկերներ, պատմամշակութային հուշարձաններ (Ամբերդ, Սաղմոսավանք, Օհանավանք), մաքուր օդ և բարենպաստ պայմաններ զբոսաշրջության և հանգստի համար։

6. Թվարկի՛ր մարզի քաղաքները։
Աշտարակ, Ապարան, Թալին։

7. Թվարկի՛ր մարզի տարածքում գտնվող ջրային օբյեկտները։
Քասախ գետ, Գեղարոտ գետ, Ապարանի ջրամբար։

8. Համառոտ նկարագրի՛ր տնտեսությունը։
Տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է (անասնապահություն, հացահատիկ, կարտոֆիլ)։ Զարգացած են նաև սննդի արդյունաբերությունը, գինեգործությունը և շինանյութերի արտադրությունը։ Զբոսաշրջությունն էլ աստիճանաբար զարգանում է։