Месяц: Май 2026
Հայոց լեզու, 9-րդ դասարան
1. Լրացնել բաց թողնված տառերը
Փղձկալ, տատկալի, դժոխք, փայլծառ, դժնեմ, թուխս, ուխտատեղի, թութ, գաղտնիք, գաղթօջախ, մաղթանք, աճատել, սանդուղք, հայճապակի, ցնցուղ, ոխբ։
2. Գրե՛լ միասին, անջատ կամ գծիկով
Թել-ասեղ, ներս գցել, տոհմից տոհմ, ազգանուն, մուգ կարմիր, ըստ ամենայնի, վեցից յոթ, հիսունհինգ, հնուց ի վեր, ըստ իս, զինծառայող, թույլ տալ, ի ծնե, առ Աստված, բաց կանաչ, թև առնել։
3. Ըստ անհրաժեշտության գրել մեծատառով
Պարսից ծոց,
Արտաշես Բարեպաշտ,
Հյուսիսատլանտյան դաշինք,
Աղբյուր Սերոբ,
Բերմուդյան եռանկյունի,
Ռուսաստանի Դաշնություն,
Հայկական Տավրոս,
Հռոդոսի կոթող,
Հաղթանակի կամուրջ,
Քեոփսի բուրգ,
Հայրենական մեծ պատերազմ,
Հյուսիսային պողոտա,
Հակոբ Մեղապարտ,
Էջմիածնի մատենադարան,
Արտեմիսի տաճար։
4. Կապերը
- առաջ — կապ՝ «գնալուց առաջ»
- հետ — կապ՝ «ընկերոջ հետ»
- վրա — կապ՝ «սեղանի վրա»
- երեսից — կապ՝ «քրոջ երեսից»
Մնացած դեպքերում դրանք այլ խոսքի մասեր են։
5. Հրամայական եղանակ
Ա.
Վերջացնել — վերջացրո՛ւ, վերջացրե՛ք, մի՛ վերջացրու, մի՛ վերջացրեք
Մանրացնել — մանրացրո՛ւ, մանրացրե՛ք, մի՛ մանրացրու, մի՛ մանրացրեք
Հիանալ — հիանա՛, հիանացե՛ք, մի՛ հիանա, մի՛ հիանացեք
Կամենալ — կամեցի՛ր, կամեցե՛ք, մի՛ կամեցիր, մի՛ կամեցեք
Թռչել — թռի՛ր, թռե՛ք, մի՛ թռիր, մի՛ թռեք
Անցնել — անցի՛ր, անցե՛ք, մի՛ անցիր, մի՛ անցեք
Բ.
Վազել — վազի՛ր, վազե՛ք, մի՛ վազիր, մի՛ վազեք
Կարդալ — կարդա՛, կարդացե՛ք, մի՛ կարդա, մի՛ կարդացեք
Հասնել — հասի՛ր, հասե՛ք, մի՛ հասիր, մի՛ հասեք
Կպչել — կպի՛ր, կպե՛ք, մի՛ կպիր, մի՛ կպեք
Վախենալ — վախեցի՛ր, վախեցե՛ք, մի՛ վախեցիր, մի՛ վախեցեք
Միանալ — միացի՛ր, միացե՛ք, մի՛ միացիր, մի՛ միացեք
Հիացնել — հիացրո՛ւ, հիացրե՛ք, մի՛ հիացրու, մի՛ հիացրեք
6. Կրավորական ձև
Ա և Բ նախադասություններում Ա-ն ներգործական է, իսկ Բ-ն՝ կրավորական։
- Կնոջ դեմքը կնճռոտվել էր անցած տարիներից։
- Դահլիճը լավ կահավորվել էր։
- Մշակութային շատ արժեքներ ստեղծվել են մեր ժողովրդի կողմից։
7. Կրավորական դարձնել
- Այս նկարը պատին ամրացվել էր պապիս կողմից։
- Այս գիրքը նաև կարդացվել էր ընկերոջս կողմից։
- Ոտքերը թրջվել էին առավոտյան ցողից։
- Շունը կապվել էր ծառից տիրոջ կողմից։
- Առավոտվա դեպքը տարբեր ձևերով պատմվում էր տարբեր մարդկանց կողմից։
- Թեթև ցնցում գրանցվել էր սարքերի կողմից։
- Մարդիկ զգուշացվել էին սպասվող փոթորկի մասին ինստիտուտի աշխատակիցների կողմից։
- Այդ երեխան գտնվել էր որսորդների կողմից անտառում։
- Տղան միշտ կախարդվում էր նույն երազից։
- Քարերը տաշվում ու իրար կողքի էին դրվում վարպետի խնամքոտ ձեռքով։
- Շինարարությունն ավարտին հասցվել էր։
8. Գոյականները համապատասխան հոլովով
Վարդանը հպարտությամբ էր նայում որդուն։ Կարծես դեռ երեկ էր, որ նա մերկ ոտքերով ու կարճ շալվարով թռչկոտում էր պարտեզում, իսկ այսօր, իր բարեկազմ հասակով, վերին շրթունքը զարդարող բեղերի փնջով և աչքերի խելացի արտահայտությամբ արդեն հասուն տղամարդու կերպարանք էր ստացել։
Նրանք գնում էին անտառը ձգվող նեղ արահետով, արևի շողերը ճյուղերի արանքով թափանցում էին ցած, ոսկե երանգով վառում բազմերանգ ծաղիկները։
Վարդանը կանգ առավ, գլխով ցույց տվեց բարձունքի ճեղքից բխող բարակ աղբյուրը։ Վճիտ ջուրը կարկաչով ցած էր հոսում թփերի արանքով ու կորչում խոտերի մեջ։
9. Հոմանիշների 5 եռյակ
- Վհատվել — հուսահատվել — հուսալքվել
- Վատաբանել — փնովել — պախարակել
- Մարել — հանգցնել — շիջել
- Պղծել — ապականել — արատավորել
- Ջլատել — մասնատել — պառակտել
10. Ճիշտ շարունակությունը
Ճիշտ պատասխանն է՝
բ․ բայց ինքն ամբողջ կյանքում բացարձակապես ոչինչ չէր կատարել։
11. Ճշտել հատուկ անունների գրությունը
Ցլիկ Ամրամ,
Բյուզանդական կայսրություն,
Դավթակ Քերթող,
Հակոբ Մեղապարտ,
Արտեմիսի տաճար,
Լյուքսենբուրգի Մեծ Դքսություն,
Վազգեն Կաթողիկոս,
Գարեգին Նժդեհ։
12. Հոմանիշ դարձվածքները փոխարինել
- շունչը վրեն հազիվ տրփում է → շնչում է
- սիրտը փուլ է գալիս → հուզվում է
- բաց է անում աչքերը → արթնանում է
- վեր է կենում → բարձրանում է
- կանգնում → պարզվում է
- իր գլխին եկածը → կատարվածը
- ետևիցն է ընկել → հետապնդում է
Դաս. 24.
§ 35. Լուսանկարչական ապարատ: Աչք և տեսողություն:
1. Նկարագրեք մթնախցիկի կառուցվածքը:
Մթնախցիկը փակ տուփ է կամ խցիկ, որի մի կողմում կա փոքր անցք։ Լույսը այդ անցքով անցնում է ներս և դիմացի պատի վրա առաջացնում առարկայի շրջված պատկեր։ Ներսը մութ է, որպեսզի կողմնակի լույս չխանգարի պատկերի առաջացմանը։
2. Ի՞նչ նմանություն ունեն լուսանկարչական ապարատի խցիկը և մթնախցիկը: Իսկ որն է դրանց տարբերությունը:
Նմանությունն այն է, որ երկուսն էլ լույսի միջոցով պատկեր են առաջացնում։ Երկուսն էլ ունեն փակ խցիկ, որտեղ լույսը անցնում է և ստացվում է պատկեր։
Տարբերությունն այն է, որ մթնախցիկը ունի միայն փոքր անցք, իսկ լուսանկարչական ապարատը՝ ոսպնյակ, որը ավելի հստակ պատկեր է տալիս։ Ապարատը նաև կարող է պահպանել պատկերը։
3. Նկարագրեք լուսանկարչական ապարատի աշխատանքի սկզբունքը:
Առարկայից եկող լույսը անցնում է ոսպնյակի միջով, բեկվում է և խցիկի ներսում առաջացնում փոքրացված, իրական և շրջված պատկեր։ Այդ պատկերը գրանցվում է ժապավենի կամ թվային սենսորի վրա։
4. Ինչն է կոչվում սևանկար-պատկեր և ինչը արտանկար պատկեր:
Սևանկար-պատկերը այն պատկերն է, որտեղ լուսավոր և մութ մասերը փոխված են (նեգատիվ)։
Արտանկար պատկերը վերջնական բնական պատկերն է, որտեղ գույներն ու լուսավորությունը իրականին համապատասխան են (պոզիտիվ)։
5. Ինչպես է կառուցված աչքը:
Աչքը բաղկացած է եղջերաթաղանթից, բիբից, ծիածանաթաղանթից, ակնաբյուրեղից, ապակենման մարմնից և ցանցաթաղանթից։ Ցանցաթաղանթի վրա առաջանում է պատկերը, իսկ տեսողական նյարդը այն փոխանցում է ուղեղին։
6. Ինչու է աչքը համարվում օպտիկական համակարգ: Որոնք են այդ օպտիկական համակարգի հիմնական մասերը:
Աչքը օպտիկական համակարգ է, որովհետև լույսի ճառագայթները բեկում է և պատկեր առաջացնում։
Հիմնական մասերն են՝
- եղջերաթաղանթ
- բիբ
- ակնաբյուրեղ
- ապակենման մարմին
- ցանցաթաղանթ
7. Ի՞նչ է ակոմոդացիան:
Ակոմոդացիան աչքի հարմարվելու հատկությունն է՝ տարբեր հեռավորությունների վրա գտնվող առարկաները հստակ տեսնելու համար։ Դա կատարվում է ակնաբյուրեղի ձևի փոփոխությամբ։
Լեո Մելիքյանի բլոգ 