7. Արտադրամասում 800լ մասուրի հյութի մի մասը լցրեցին 3լ տարողությամբ տուփերի մեջ, և այդ տուփերը, 5-ական տեղավորելով 40 արկղերի մեջ, ուղարկեցին խանութ: Քանի՞ լիտր հյութ մնաց արտադրամասում:40×5=200տուփ 200×3=600լտ

8․ Օգտագործելով 1, 4, 5, 8 թվանշանները՝ քանի՞ քառանիշ թիվ կարելի կազմել, որ բաժանվի 11-ի և թվի գրության մեջ թվանշանները չկրկնվեն։ 1485, 5841, 8415, 1584, 1845

9. Քառանիշ թիվը, որի գրառման մեջ չկա 0 թվանշանը, բաժանվում է 54-ի։ Երբ ջնջեցին նրա թվանշաններից մեկը՝ ստացված եռանիշ թիվը նույնպես բաժանվեց 54-ի։ Այնուհետև ջնջելով եռանիշ թվի թվանշաններից մեկը, ստացվեց 54։ Գտեք այդ քառանիշ թիվը։5412

10. Կարինեի պապիկը 66 տարեկան է։ Կարինեն իր պապիկից փոքր է 6 անգամ։ 5 տարի հետո Կարինեն քանի՞ տարով փոքր կլինի իր պապիկից։ 66:6=11 11+5=16 66+5=71 71-16=55

Խնդիրներ տարիքների վերաբերյալ

1․ Տաթևիկը 17 տարեկան է, իսկ նրա եղբայրը՝ Հայկը, 3 տարով ավելի փոքր է Տաթևիկից: Քանի՞ տարեկան է Հայկը:

Լուծում

17-3=14

2. Աշոտի մայրիկը 30 տարեկան է, իսկ Աշոտը նրանից փոքր է 20 տարով։ 6 տարի հետո մայրիկը Աշոտից քանի՞ տարով մեծ կլինի:

Լուծում

30-20=10

30+6-10+6=20 տարի

3. Անին 5 տարեկան է, իսկ հայրիկը նրանից մեծ է 7 անգամ: 5 տարի հետո հայրիկը Անիից քանի՞ անգամ մեծ կլինի:

Լուծում

5×7=35

5+35=40

5+5=10

40:10=4 անգամ մեծ

4. Կարինեի պապիկը 60 տարեկան է։ Կարինեն իր պապիկից փոքր է 6 անգամ։ 7 տարի հետո Կարինեն քանի՞ տարով փոքր կլինի իր պապիկից։

Լուծում 60:6=10

60+7=67

10+7=17

67-17=50

Տեքստային խնդիրներ

1․ Անահիտը 5 տուփ կարագ գնելու համար վճարեց 3500դրամ։ Սոնան այդ նույն կարագից 3 տուփ գնելու համար որքքա՞ն գումար պետք է վճարի։

3500:5=700

3×700=2100

Պատ.՝2100

2․Ավտոմեքենան երկու օրում անցավ 650կմ ճանապարհ։ Առաջին օրը նա անցավ 70կմ-ով ավելի, քան երկրորդ օրը։ Որքա՞ն ճանապարհ անցավ ավտոմեքենան առաջին օրը։

650։2=32

70:2=35

325+35=360

325-35=290

Պատ․՝290,360

3․ Սոնան 20 տետրի համար վճարեց 280 դրամ ավելի, քան Անին՝ 16 տետրի համար։ Աննան 7 տետրի համար որքա՞ն գումար պետք է վճարի։

20-16=4

280:4=70

7×70=490

Պատ․՝490

4․ Էլեկտրալարի 60մ երկարությամբ փաթեթն արժե 7200դրամ։ Որքա՞ն պետք է վճարել՝ այդ լարից 25մ գնելու համար։

7200:60=120

120×25=3000

Պատ․՝3000

5․Երկու թվերի գումարը 1240 է, իսկ տարբերությունը՝ 120։ Որո՞նք են այդ թվերը։

1240:2=620

120:2=60

620+60=680

620-60=560

Պատ․՝560,680

6. Երկու պարկում միասին կար 124կգ շաքարավազ։ Երբ առաջին պարկից 4կգ լցրին երկրորդի մեջ, պարկերում շաքարավազի քանակները հավասարվեցին։ Քանի՞ կիլոգրամ շաքարավազ կար յուրաքանչյուր պարկում։

124:2=62

62+4=66

62-4=58

Պատ․՝66,58

7. Դերձակն ունի 21մ գործվածք։ Դրանից նա օրական պետք է  կտրի 3մ։ Ո՞րերորդ օրը նա կկտրի վերջին կտորը։

21:3=7

Պատ․՝7

Հաշվի՛ր

2184-725+96542-7205=90796

1)		—	2	1	8	4					2)	—	9	6	5	4	2
				7	2	5								7	2	0	5
			1	4	5	9							8	9	3	3	7
			3)	+		1	4	5	9
					8	9	3	3	7
					9	0	7	9	6

1000:4 8:200=10

	1)	—	1	0	0	0	4						2)		x	2	5	0
							2	5	0									8
		—													2	0	0	0
					3)		—	2	0	0	0	2	0	0
								2	0	0		1	0
									0

215 4:20 30=1290

		2	1	5	x	4	=	8	6	0
		8	6	0	:	2	0	=	4	3
		4	3	x	3	0	=	1	2	9	0

8592-657+124567-7025=125477

		8	5	9	2				1	2	4	5	6	7			1	3	2	5	0	2
	—		6	5	7			+			7	9	3	5		—			7	0	2	5
		7	9	3	5				1	3	2	5	0	2			1	2	5	4	7	7

5100:6 40:200=170

	5	1	0	0	:	6	=	8	5	0
	8	5	0	x	4	0	=	3	4	0	0	0
	3	4	0	0	0	:	2	0	0	=	1	7	0

33600:60:70 22=

	3	3	6	0	0	:	6	0	=	5	6	0
	5	6	0	:	7	0	=	8
	8	x	2	2	=	1	7	6

Օրինաչափություններ

1․ Ըստ օրինաչափության՝ գտի՛ր տրված հաջորդականության հերթական անդամը։

1, 4, 7, 10, 13, 16, 19, 22, 25, 28, 31,

244, 246, 248, 250, 252, 254, 256

1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34

1, 4, 9, 14, 23, 37

3, 6, 12, 24, 48, 96

78, 71, 64, 57, 50, 43

147, 136, 125, 114, 103

2․ Կռահի՛ր օրինաչափությունը և պարզի՛ր, թե որ թիվը պետք է լինի դատարկ վանդակում։

12	56	16
17	61	21

25	102	26
42	85	43

143	61	265
114		218

643	111	421
515		269

3․ Ի՞նչ թիվ պետք է գրել բաց թողնված տեղում։

Պարապմունք 34

Ուղղանկյուն։ Ուղղանկյան պարագծի և մակերեսի հաշվումը

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Ուղղանկյան կողմերից մեկը 3 սմ է, մյուսը` 7սմ: Գտիր ուղղանկյան պարագիծը և մակեեսը։S=7×3=21սմ² P=2×3+2×7=20սմ

2․Ուղղանկյան կողմերից մեկը 5 սմ է, մյուսը` 9սմ: Գտիր ուղղանկյան պարագիծը և մակեեսը։S=5×9=45սմ² P=5+5+9+9=2×5+2×9=28սմ

3․ Ուղղանկյան կողմերից մեկը 25 սմ է, մյուսը` 18սմ: Գտիր ուղղանկյան պարագիծը և մակեեսը։P=(25+18)x2=86սմ S=25×18=450սմ²

4․Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա մակերեսը 3600 սմ²  է, իսկ կողմերից մեկը՝ 40սմ։ 3600:40=90սմ P=(40+90)x2=260սմ

5. Ուղղանկյան լայնությունը 23 մ է, իսկ երկարությունը լայնությունից մեծ է 7 մ-ով։ Որքա՞ն է ուղղանկյան մակերեսը։ 23+7=30 S=23×30=690սմ²

6.Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և երկարության գումարը 16 սմ է։16+16=2×16=32սմ

 7. Քառակուսու կողմը 4 մ է։ 3 այդպիսի քառակուսիների կպցնելով իրար ստացվել է ուղղանկյուն։ Գտեք այդ ուղղանկյան մակերեսը։ 4×3=12 12×4=48սմ²

8․ Երբ ուղղանկյան լայնությունը մեծացրեցին 5 սմ-ով, իսկ երկարությունը՝ 10 սմ-ով, ապա ստացված ուղղանկյան պարագիծը հավասարվեց 80 սմ-ի։ Որքա՞ն էր ուղղանկյան պարագիծը։80սմ

Տնային առաջադրանք

1․ Ուղղանկյան կողմերից մեկը 2սմ է, մյուսը` 6սմ: Գտիր ուղղանկյան պարագիծը:P=2+2+6+6=(2+6)x2=16սմ

2․Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա մակերեսը 2400 սմ²  է, իսկ կողմերից մեկը՝ 30սմ։2400:30=80 P=(30+80)x2=220սմ

3․ Ուղղանկյան լայնությունը 14 մ է, իսկ երկարությունը լայնությունից մեծ է 5 մ-ով։ Որքա՞ն է ուղղանկյան մակերեսը։S=14×19=275սմ²

4. Հաշվիր ուղղանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա լայնության և երկարության գումարը 36 սմ է։  P=36+36=2×36=72

Քառակուսի։ Քառակուսու պարագծի և մակերեսի  հաշվումը

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Հաշվի՛ր 12սմ կողմով քառակուսու պարագիծը։P=4×12=48սմ

2․ Հաշվի՛ր 3դմ կողմով քառակուսու մակերեսը։S=3×3=9դմ²

3․ Քառակուսու երեք կողմերի գումարը 36սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։36:3=12սմ S=12×12=144սմ²

4․ Քառակուսու պարագիծը 36 սմ։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։ 36:4=9 S=9×9=81սմ²

5․ Հաշվի՛ր քառակուսու պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա մակերեսը 25սմ² է։ P=4×5=20սմ

6․ Քառակուսու պարագիծը 100դմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։100:4=25դմ S=25×25=625դմ²

Տնային առաջադրանք

1․ Հաշվի՛ր 21սմ կողմով քառակուսու պարագիծը։ P=4×21=84սմ

2․ Հաշվի՛ր 8դմ կողմով քառակուսու մակերեսը։ S=8×8=64դմ²

3․Քառակուսու երեք կողմերի գումարը 42սմ է։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։ 42:3=14 S=14×14=196սմ²

4․ Քառակուսու պարագիծը 44 սմ։ Որքա՞ն է այդ քառակուսու մակերեսը։ 44:4=11 S=11×11=121սմ²

5․ Հաշվի՛ր քառակուսու պարագիծը, եթե հայտնի է, որ նրա մակերեսը 49սմ² է։ P=4×7=28սմ

Ուսումնական աշուն

Սիրելի՛ սովորողներ, սկսվել է աշնանային ուսումնական արձակուրդը: Այն  հնարավորություն կտա ամրապնդել  ձեռք բերված գիտելիքները։

1․ Տրված թվերը ներկայացրու՛ կարգային գումարելիների գումարի տեսքով։

• 1487=1000+400+80+7
• 6294=6000+200+90+4
• 138560=100000+30000+800+500+60

2․ Որքանո՞վ կմեծանա 567 թիվը, եթե նրա գրության ձախից կցագրենք 8 թվանշանը։

3․ Համեմատի՛ր

• 1478 < 6574
• 586 > 147
• 2698 = 2698
• 26853 < 26854
• 369472 >359472

4․ Կատարի՛ր գումարումը և ստուգի՛ր հանումով

36124+13211=49335

									Ստուգում՝
+			3	6	1	2	4				—	4	9	3	3	5
			1	3	2	1	1					3	6	1	2	4
			4	9	3	3	5					1	3	2	1	1

5․ Կատարի՛ր բազմապատկում և ստուգի՛ր բաժանումով:

112  7=784

									Ստուգում՝
x	1	1	2							—	7	8	4	7
			7								7			1	1	2
	7	8	4							—	0	8
												7
										—		1	4
												1	4
													0

6. Կատարի՛ր մնացորդով բաժանումը, ապա ստուգիր ճիշտ ես կատարել այն։

39:7=5(4մն.)

	—	3	9	7						Ստուգում՝	5×7=35+4=39
		3	5	5
			4

7.

5 դեցիմետր 30 սանտիմետրը արտահայտիր սանտիմետրերով:5դմ. 30սմ=80սմ

3 կմ4 մ2դմ-ն արտահայտիր դեցիմետրերով:=342դմ

Քանի՞ ժամ է 4օր 3ժամը։=99ժ

8.  Համեմատի՛ր։ (աստղանիշի փոխարեն տեղադրելով <, >, =)

9000կգ < 9000տ

24տ250գ > 23տ250գ

7ր20վ 7ր30վ

9.  6 տարի առաջ քույրն ու եղբայրը միասին 8 տարեկան էին։ Քանի՞ տարեկան  կլինեն նրանք միասին 6 տարի հետո։8+6=14

10.  Գնացքը կայարանից դուրս եկավ ժամը 6․40-ին և տեղ հասավ նույն օրը՝ ժամը 20․15-ին։ Ինչքա՞ն ժամանակ էր գնացքը գտնվում ճանապարհին։

14ժ 15ր

Չափման միավորներ։ Չափման միավորների արտահայտումը խմեկը մյուսով։

Երկարության չափման միավորներ

• 1սմ=10մմ
• 1դմ=10սմ
• 1մ=100սմ
• 1մ=10դմ
• 1կմ=1000մ

Զանգվածի չափման միավորներ

• 1կգ=1000գ
• 1ց=100կգ
• 1տ=1000կգ
• 1տ=10ց

Ժամանակի չափման միավորներ

• 1օր=24ժ
• 1ժ=60ր
• 1ր=60վ
• 1տ=12ամիս
• 1դար=100տարի

Առաջադրանքներ․

1. Արտահայտի՛ր սանտիմետրով․

7մ=700սմ

36դմ=360սմ

3մ5սմ=305սմ

• Արտահայտի՛ր միլիմետրով․

19սմ=190մմ

8մ=8000մմ

3սմ7մմ=37մմ

• Արտահայտի՛ր դեցիմետրով․

3մ8դմ=38դմ

7կմ=700դմ

2կմ4մ5դմ=245դմ

• Արտահայտի՛ր մետրով․

6կմ=6000մ

13կմ20մ=13 020մ

• Արտահայտի՛ր կիլոմետրով․

18000կմ=

36000կմ=

• Արտահայտի՛ր կիլոգրամով․

24տ= 24 000կգ

11տ5ց=11 500կգ

3տ7ց12կգ=3712կգ

• Արտահայտի՛ր ցենտներով․

3տ=30ց

375տ50ց=3800ց

• Արտահայտի՛ր գրամներով․

7կգ=7000գ

12տ=12000000գ

• Արտահայտի՛ր տոննայով․

100ց=10տ

3000կգ=3տ

1. Արտահայտի՛ր նշված միավորներով։

4ր30վ=270վ

3օր8ժ=80ժ

3տարի 2ամիս=50ամիս

8դար 47տարի=847տարի

Հոկտեմբերի 19-23 առաջադրանքների փաթեթ

Մնացորդով բաժանում: Մնացորդով բաժանման ստուգում։

1․ Կատարի՛ր մնացորդով բաժանումը, ապա ստուգիր ճիշտ ես կատարել այն։

Օրինակ՝ 17։3=5(2մն․)

						Ստուգում
	—	1	7	3			3×5+2=15+2=17
		1	5	5
			2

48:7=6(մն6)

	—	4	8	7						Ստուգում՝	6×7+6=48
		4	2	6
			6

35:2=17(մն.1)

	—	3	5	2						Ստուգում՝	17×2+1=34+1=35
		2		1	7
		1	5
		1	4
			1

43:7=6(մն.1)

	—	4	3	7						Ստուգում՝	7×6+1=42+1=43
		4	2	6
			1

59:7=89(մն.3)

	—	5	9	7						Ստուգում՝	8×7+3=56+3=59
		5	6	8
			3

67:13=5(մն.2)8

	—	6	7	1	3					Ստուգում՝	13×5+2=65+2=67
		6	5	5
			2

835:4=208(մն.3)

												208×4+8=832+3=835
	—	8	3	5	4						Ստուգում՝
		8			2	0	8
	—		3	5
			3	2
				3

820:7=117(մն.1)

	—	8	2	0	7						Ստուգում՝	117×7+1=819+820
		7			1	1	7
	—	1	2
			7
			5	0
			4	9
				1

940:13=72(մն․4)h

	—	9	4	0	1	3					Ստուգում՝	73×13+4=940
		9	1		7	2
	—		3	0
			2	6
				4

537:6=89(մն․3)

	—	5	3	7	6						Ստուգում՝	89×6+5=534+3=537
		4	8		8	9
	—		5	7
			5	4
				3

Մնացորդով բաժանում 10-ի 100-ի 1000-ի վրա

1․ Կատարեք տրված բաժանումները:

• 905:10=90(5մն.)
• 560:100=5(60մն.)
• 8701:1000=8(701մն.)
• 704:10=70մն.4
• 601:10=60մն.1
• 760:100=7մն.60
• 940:100=9մն.40
• 9701:1000=9մն.701
• 5604:1000=5մն.604

Կրկնություն

Կատարի՛ր գումարումը և ստուգի՛ր հանումով

45871+12311=58182

									Ստուգում՝
+				4	5	8	7	1			—	5	8	1	8	2
				1	2	3	1	1				1	2	3	1	1
				5	8	1	8	2				4	5	8	7	1

Կատարի՛ր հանումը և ստուգի՛ր գումարումով

78411-3497=74914

									Ստուգում՝
—			7	8	4	1	1				+	7	4	9	1	4
				3	4	9	7						3	4	9	7
			7	4	9	1	4					7	8	4	1	1

Կատարի՛ր բազմապատկում և ստուգի՛ր բաժանումով

1238=123

									Ստուգում՝
x	1	2	3							—	9	8	4	8
			8								8			1	2	3
	9	8	4							—	1	8
											1	6
										—		2	4
												2	4
													0

Կատարի՛ր բաժանում և ստուգի՛ր բազմապատկումով.

 844:4=211

									Ստուգում՝
—	8	4	4	4								2	1	1
	8			2	1	1								4
—		4										8	4	4
		4
—			4
			4