1. Թռչունների Արտաքին և Ներքին Կառուցվածքի Առանձնահատկությունները Համեմատելով Այլ Կենդանիներով

Թռչունների Արտաքին Կառուցվածք

• Թևեր և փետուրներ, որոնք թույլ են տալիս թռչուններին թռչել:
• Ճկուն թևեր և երկար պոչ, որոնք օգնում են կայունության ապահովմանը:
• Թեթև և ամուր ոսկորներ, որից ծագում է թռչունների թեթև քաշը:
• Նեղ դնչական կառուցվածք, որը նախատեսված է կերակրման համար:

Թռչունների Ներքին Կառուցվածք

• Թռչունների կմախքը ունի օդային պարկեր, որոնք նվազեցնում են մարմնի քաշը:
• Թռչունների սրտամկանն ունի երկու առանձին շրջանառություն (երկու նախասենյակ և երկու փորոք):
• Թռչունների ստամոքսը բաղկացած է երկու մասից՝ խոչը և բրածը:

Համեմատություն Այլ Կենդանիների հետ

• Կաթնասունները չունեն թևեր և չեն թռչում (բացառությամբ չղջիկների):
• Կաթնասունները ունեն մազեր, իսկ թռչունները՝ փետուրներ:
• Կաթնասունների կմախքը ծանր է, առանց օդային պարկերի:

2. Ինչպես Են Շնչում Թռչունները

Թռչունների շնչառական համակարգը շատ էֆեկտիվ է: Նրանք ունեն օդային պարկեր, որոնք ապահովում են օդի մշտական հոսք թոքերով՝ ներշնչման և արտաշնչման ժամանակ: Այս մեխանիզմը հնարավորություն է տալիս թռչուններին մշտապես ապահովվել թթվածնով նույնիսկ բարձր արագությամբ թռչելու ժամանակ:

3. Թռչունների Սրտի Կառուցվածք և Արյունատար Համակարգ

Թռչունների սիրտը քառախցիկ է՝ երկու նախասենյակ և երկու փորոք: Այս կառուցվածքը ապահովում է թարմ և օգտագործված արյունը միմյանցից անջատ պահելը: Արյունատար համակարգը կազմված է խոշոր և մանր անոթներից, որոնք ապահովում են արագ և արդյունավետ շրջանառություն, անհրաժեշտ թռչունների բարձր մետաբոլիզմի համար:

4. Ինչպես Են Բազմանում Թռչունները

Թռչունները բազմացնում են ձվերի միջոցով: Բեղմնավորումը տեղի է ունենում մարմնի ներսում, որից հետո էգը ձվերը դնում է բնում: Ձվերը ունեն ամուր կեղև, որը պաշտպանում է սաղմի զարգացումը: Էգը սովորաբար նստում է ձվերի վրա, տաքացնում է դրանք մինչև սաղմերի դուրս գալը:

5. Թռչնի Ձվի Կառուցվածք

Թռչնի ձուն բաղկացած է հետևյալ մասերից.

• Կեղև (պաշտպանիչ շերտ)
• Սպիտակուց (ալբումին, որը պաշտպանում է սաղմը և ապահովում ջրով ու սպիտակուցներով)
• Դեղնուց (հիմնական սննդանյութերի աղբյուրը)
• Սաղմ (որն զարգանում է դեղնուցի վերին մասում)

6. Կաթնասունների Արտաքին և Ներքին Կառուցվածքի Առանձնահատկությունները Համեմատելով Այլ Կենդանիներով

Կաթնասունների Արտաքին Կառուցվածք

• Մարմինը ծածկված է մազերով, որոնք պաշտպանում են ջերմաստիճանից:
• Առաջադեմ վերջույթներ, որոնք նախատեսված են տարբեր ֆունկցիաների համար (քայլել, վազել, լողալ):

Կաթնասունների Ներքին Կառուցվածք

• Կաթնասունների սիրտը նույնպես քառախցիկ է:
• Մասնագիտական մարսողական համակարգ:
• Արյան շրջանառությունը բաժանված է երկու մաս՝ մեծ և փոքր շրջաններ:

7. Կաթնասունների Շնչառությունը

Կաթնասունները շնչում են թոքերով, որոնք ունեն բարդ կառուցվածք: Նրանց շնչառական համակարգը բաղկացած է շնչափողից, բրոնխներից, բրոնխիոլներից և ալվեոլներից, որտեղ տեղի է ունենում գազափոխանակությունը:

8. Կաթնասունների Սրտի Կառուցվածքը և Արյունատար Համակարգ

Կաթնասունների սիրտը կազմված է չորս խցիկներից: Արյունատար համակարգը ունի երկու հիմնական շրջանառություն՝ մեծ և փոքր: Սիրտը ապահովում է թարմ արյունը մարմնի տարբեր հատվածներին և վերադարձնում է օգտագործված արյունը թոքեր՝ նորից թթվածնի հագեցման համար:

9. Կաթնասունների Բազմացումը

Կաթնասունները ունեն ներքին բեղմնավորում: Բեղմնավորումից հետո էգը կրում է սաղմը իր արգանդում, որտեղ այն զարգանում է մինչև ծնվելը: Արղանդում սաղմը ստանում է սնունդ և թթվածին մայրիկի արյունատար համակարգից:

10. Կաթնասունները Ինչպես Են Խնամում Իրենց Ձագերին

Կաթնասունները խնամում են իրենց ձագերին՝ կերակրելով նրանց կաթով: Սա շատ կարևոր է, որովհետև կաթը պարունակում է անհրաժեշտ սննդանյութեր, որոնք ապահովում են ձագերի առողջ և արագ աճը: Բացի այդ, մայրերը հաճախ պաշտպանում են իրենց ձագերին մինչև նրանք դառնան ինքնուրույն:

11.Ներկայացնել Մայիս Ամսվա Բլոգային Աշխատանքները

Կաթնասունների արտաքին կառուցվածքը և Թռչունների ձվի կառուցվածքը

• Կաթնասունների արտաքին կառուցվածքը և առանձնահատկությունները- նոր դասագիրք, էջ՝ 129-132
• Կենդանիների սննդառությունը-նոր դասագիրք, էջ՝ 139-140

Լրացուցիչ առաջադրանք-դասարանական աշխատանք

Պատասխանել հարցերին․

1. Ի՞նչ հիմանակն կառուցվածքային առանձնահատկություններ ունեն կաթնասունները: Նրանք ունեն մարմնի վերջավորություններ, որոնք կողքից չեն և տակից ունեն լսողական և շնչառական օրգաններ, որոնք գլխի վրա են։
2. Ի՞նչ նշանակություն ունեն կաթնասունները բնության մեջ և մարդու կյանքում, բերել օրինակներ։ Բնության մեջ նրանք ուտում են չորացած բույսերը և օգնում բնությանը։
3. Ի՞նչ նպատակով են կենդանիներին անհրաժեշտ սննդառությունը։ Նրանց պետք է սնունդ, որպիսսի ստանան էներգիա և անեն իրենց գործողությունը։
4. Որո՞նք են կենդանիների տեսակները ըստ նախընտրած սննդի։ Գիշատիչը սնվում է կենդանիներով, ամենակերները խոտով և այլ բաներով, իսկ բուսակերները խոտով։

Ներկայացնել թռչունների ձվի կառուցվածքը

Այն կազմված է կճեպից, սաղմնային սկավառակից, դեղնուցից, սպիտակուցից, օդախորշից, կախաններից և ենթակճեպային թաղանթից:

Ներկայացնել թռչունների կմախքը

Փետուրները ի՞նչ դեր են կատարում թռչունների կյանքի համար։

Փետուրներ մեծ դեր ունեն թռչունների կյանքում, նրանք իրենց փետուրներով շատ անգամ պաշտպանվում են:

Հայոց լեզու, 7-րդ դասարան

1.Սկզբից տասը- տասներկու նախադասություն ավելացրո՛ւ, որ ամբողջական տեքստ դառնա:

Մեծ-մեծ քայլերով կտրեց-անցավ բակն ու վազելով մոտեցավ փոստարկղին: Նամակն արագ հանեց գրպանից, գցեց արկղը: Վերջ: Ձեռքերը թափ տվեց ու գնաց առաջ:

Ամառային մի տոթ օր էր։ Վաղուց բնությունը կարոտ էր հորդառատ անձրևի։ Միայն սաղարթախիտ ծառերն էին կարծես փրկում մարդկանց։ Փոստատնից բավականին հեռո ապրում էր, մի տղա ով մի օր իր հեռու բարեկամից նամակ էր ստացել։ Նա ուզում էր պատասխան նամակ ուղարկել։ Նա հագնվեց ու գնաց դուրս։ Փոստատունը բավականին հեռու էր և նա ստիպված էր նստել ավտոբուս։ Շուտով անհամբեր սրտով բարեհաջող հասավ կանգառ։ Դրանից հետո մեծ-մեծ քայլերով կտրեց-անցավ բակն ու վազելով մոտեցավ փոստարկղին: Նամակն արագ հանեց գրպանից, գցեց արկղը: Վերջ: Ձեռքերը թափ տվեց ու գնաց առաջ:

2.Դո՛ւրս գրիր ուղղակի խոսքով նախադասությունները, ուղղակի խոսքը դարձրո՛ւ անուղղակի: Աստաֆյան փողոց: Եվրոպա կատարած շրջագայությունից վերադարձել էր բանաստեղծ Չարենցը և ֆիլհարմոնիկի լեփլեցուն դահլիճում պատմում էր իր տեսած քաղաքների մասին: Գավառականից մայրաքաղաքի վերածված փոքրիկ ու ծուռումուտ Երևանի բնակիչներն ամենատարբեր հարցեր էին տալիս բանաստեղծին: Հանկարծ դահլիճի վերջում նստած մի գունատ տղա հարցրեց. -Իսկ ո՞րն է աշխարհի ամենագեղեցիկ փողոցը: Չարենցը նայեց նրան, զգաց, որ սիրահարվածի մեկն է, ու ոչինչ չասաց: Տղան կրկնեց հարցը: Չարենցը մի քիչ էլ լռեց ու ասաց. — Հա՜,դա Նայիբի քուչեն է: Իսկ Նայիբի քուչեն Երևանի ամենանեղ ու կեղտոտ փողոցն էր: կխանգարեր: Այդ փողոցից դուրս էին գալիս լվացքի ու կենցաղային օգտագործման այլ ջրեր ու առու դառնում: Այնպես որ, ոչ մի պատուհան, ոչ մի պատշգամբ ու բակ չէր բացվում այդ փողոցի վրա: Թերևս հին թուրքական թաղամասերից էր մնացել: Տղան նեղացավ, որ Չարենցն իրեն ծաղրում է: Բանաստեղծը պարզաբանեց. -Նայիբի քուչեն աշխարհի ամենալավ փողոցն է, որովհետև….այնտեղ է ապրում իմ սիրած աղջիկը։

Աստաֆյան փողոց: Եվրոպա կատարած շրջագայությունից վերադարձել էր բանաստեղծ Չարենցը և ֆիլհարմոնիկի լեփլեցուն դահլիճում պատմում էր իր տեսած քաղաքների մասին: Գավառականից մայրաքաղաքի վերածված փոքրիկ ու ծուռումուտ Երևանի բնակիչներն ամենատարբեր հարցեր էին տալիս բանաստեղծին: Հանկարծ դահլիճի վերջում նստած մի գունատ տղա հարցրեց թե որն է աշխարհի ամենագեղեցիկ փողոցը: Չարենցը նայեց նրան, զգաց, որ սիրահարվածի մեկն է, ու ոչինչ չասաց: Տղան կրկնեց հարցը: Չարենցը մի քիչ էլ լռեց ու հաստատեց որ դա Նայիբի քուչեն է: Իսկ Նայիբի քուչեն Երևանի ամենանեղ ու կեղտոտ փողոցն էր: Կխանգարեր: Այդ փողոցից դուրս էին գալիս լվացքի ու կենցաղային օգտագործման այլ ջրեր ու առու դառնում: Այնպես որ, ոչ մի պատուհան, ոչ մի պատշգամբ ու բակ չէր բացվում այդ փողոցի վրա: Թերևս հին թուրքական թաղամասերից էր մնացել: Տղան նեղացավ, որ Չարենցն իրեն ծաղրում է: Բանաստեղծը պարզաբանեց որ Նայիբի քուչեն աշխարհի ամենալավ փողոցն է, որովհետև….այնտեղ է ապրում իմ սիրած աղջիկը։

3.Ըստ տրված հետևության՝ պատմի՛ր տեսած, լսած կամ կարդացած մի պատմություն:

Սուտասանը որ իմանա՝ սուտը բռնող չկա, ի՛նչ ասես կհնարի։

Սուտասանը որ իմանա՝ սուտը բռնող չկա, ի՛նչ ասես կհնարի։ Մեր հարևաններից մեկը հակված էր սուտախոսության։ Նրան հաճախ անգամ անվանում էին՝ Փչան Թոդորոս։ Մի անգամ նա պատմեց մեզ իր բանակային հերթական հերուսության մասին, բայց դա իրականում սուտ էր։

4. Ըստ տրված կաղապարների` կազմի՛ր բարդ նախադասություններ: Փորձի՛ր բացատրել՝ ստորակետը այս կառույցներում ինչ դեր ունի:

…………………., այլապես…………….:

Ոչ թե…………., այլ…………………….:

……………….., այլ ոչ թե………………:

Դու պետք է տքնաջան աշխատես, այլապես կձախողես քննությունդ:

Ոչ թե նյութական բարիքներն են կարևոր մարդու համար, այլ հոգևոր արժեքները։

Դու պետք է մտածես ապագայի մասին, այլ ոչ թե այսօրվա ժամանցի:

Чиатем,обсуждаем,рассказываем рассказ А Платонава-юшка

Задания для выполнения:

Упражнение 1.

В конце каждого предложения поставьте нужный знак.

На полянке возле ёлочки – пень. Кто это сел на пень? На пень села жёлтая птичка. Красивая иволга. А как она поёт!

Упражнение 2.

Составьте и запишите из слов каждой строчки предложения.

Дома, около, сад, дедушки, фруктовый

Около дома дедушки фруктовый сад.

Деревья, в, растут, какие, саду

Какие деревья, растут в саду.

Сливы, рядом, яблони, и, растут

Рядом растут и яблоки и сливы.

Ароматная, а, малина, какая, и, крупная

А какая ароматная малина, и какая крупная.

Упражнение 3.

Разделите текст на предложения.

Около села лес в лесу растут ели какие стройные и красивые ёлочки сколько шишек на них

Окола села лес. В лесу растут ели. Какие стройные и красивые ёлочки, сколкьо шишек на них.

Упражнение 4.

Составьте из слов предложения, а из предложений — рассказ.

Шустрая, белочка, рыжая, это

Шустрая рыжая белочка это млекопитающие животное.

Это, очаровательный, какой, милый, и, зверёк

Это очараватильный и милый зверёк, которого я сегодня видел в зоопарке.

Там, мелькает, зелени, среди, кто

Там мелькает кто среди зелени, может это олень?

աշխատանքի նպատակը փոորձով ստուգել, թփ ուժերի և նրանց բազուկների ի՞նչ հարաբերակցության դեպքում լծակը կլինի հավասարակշռության մեջ։ փորձով սուգել մոմենտների կանոնը

Գործիքներ և նյութեր լաբորատոր լծակ ամրակալան բեռների հավաքածու չափոքանոն ուժաչափ

աշխատանքի ընթանցքը

Լծակը կմնա հավասարակշռության մեջ, եթե նրա վրա ազդող ուժերի մոդուլները հակադարձ համեմատական են այդ ուժերի բազուկներին

Այս կանոնը կարելի է արտահայտել բանաձևով՝

որտեղ F₁-ը=0.4 F₂-ը=0.8 լծակի վրա ազդող մոդուլներն են, l₁-ը=22սմ և l₂-ը՝ այդ ուժերի բազուկները

կախաձի 2 ծանրով իսկ ձախ ամրոցին կախեցի 1 ծանրոց ուշաչափով ծանրոցների վրա ազդող ուշերը ՝ F₁ F₂: արնցյունքները գրանցեցի

Նույն փորձը կատարեցի աև բազուկից ծանրոցները թողելով նույնը, իսկ ձախինը հաձորդաբար 2 ծանրոցով

1. Թվարկել մի քանի օղակաձև որդերի տեսակներ:

Տզրուկ, անձրևորդ։

2. Ինչպե՞ս է բազմանում անձրևորդը:

Նրանք բազմանում են սեռական ձևով՝ խաչաձև բեղմնավորման միջոցով։ Բազմացումը տեղի է ունենում գոտիով, որի ներսում ձվերը բեղմնավորվում և զարգանում են:

3. Ինչպիսի՞ օղակաձև որդեր գիտեք, որոնց օգտագործում են բժշկության մեջ:

Օրինակ՝ տզուկները, նրանք ունեն փոքր, բայց դեռևս կարևոր դեր բժշկության մեջ։ Օրինակ՝ հիրուդոթերապիան օգնում է ազատվել խոլելիտիասից, գաստրիտից, փորկապությունից, խոլեցիստիտից և այլ հիվանդություններից։

4. Օղակաձև որդերի ո՞ր ներկայացուցիչներն են օգտագործվում գյուղատնտեսության մեջ:

Օրինակ՝ անձրևաորդերին, նրանք փխրեցնում է հողը, ինչի պատճառով հողը կարող է շնչի և դա նաև նպաստում է իր բերիացմանը։ Հետաքրքիր փաստ՝ եթե խնձորի մեջ անձրևաորդ եք գտել, նշանակում է՝ խնձորը ոչ միայն ուտելի է, այլև քաղցր։

5. Ժապավենաձև որդերի ինչպիսի՞ տեսակներ գիտեք:

Եզան երիզորդ, էխինակոկ։

6. Մարդը ո՞ր ժապավենաձև որդով կվարակվի, եթե կերել է վատ եփված խոշոր եղջերավոր անասունի միս, որը վարակված է եղել տվյալ տեսակի մակաբույծով:

Եզան երիզորդով։ Եզան երիզորդի միջանկյալ տերն է խոշոր եղջերավոր անասունները իսկ վերջնական – մարդը։ Խոտաբույսերով անասունի մեջ մտնում է թրթուրը որը հետո ածում է ֆինա։ Վատ տափակաց մսով ձևերը կարող են մտնել նաև մարդու օրգանիզմի մեջ։

7. Մարդիկ ո՞ր մակաբույծ որդով կվարակվեն, եթե ձեռք տան վարակված շանը կամ կատվին:

Էխինակոկով, շների կամ կատվի հետ մոտիկ շփման ժամանակ իրենք կարող են մտնել մարդու օրգանիզմ քանի որ իրենց մաշկի մեջ կարող են լինել էխինակոկի ձմևերը։

8. Ի՞նչ է նշանակում հեմնաֆրոտիտ տերմինը:

Դա նշանակում է որ կենդանին ունի և էգական և ագական սեռական օրգաններ։

9. Ի՞նչ է նշանակում ռեգենեռացիան:

Դա նշանակում է որ եթե կենդանու որևէ մարմնի մի մասը, օրինակ՝ ձերքը, կտրվի՝ նա կարող է ռեգենարացիայով աճացնի այդ նույն մարմնի մասը։

10. Մարտ ամսվա ֆլեշմոբ:

Չեմ հասցրել

11. Ի՞նչ է իրանից ներկայացնում ֆինան:

Ֆինան դա հեղուկով լցված թափանցիկ բշտիկ է, որի ներսում գտնվում են ապագա որդի գլխիկը և վզիկը:

12. Ներկայացնել մարտ ամսվա բլոգային աշխատանքներ:

Կրկնել <<ՈՒժեր>> թեմաները,կարգի բերել բլոգները։Պատրաստ լինել հարցմանը։

Թեման.Մեխանիկական աշխատանք:Հզորություն:Խնդիրների լուծում(ծանոթանալ)։

Դասարանում քննարկվող հարցեր.

1.Ե՞րբ է ֆիզիկայում օգտագործվում <<աշխատանք>> հասկացողությունը

Ըստ օրենքի՝ մեխանիկական աշխատանք կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի վրա ազդող ուժի և նրա ուղղությամբ մարմնի անցած ճանապարհի արտադրյալին։

2.Ի՞նչ մեծություններից է կախված մեխանիկական  աշխատանքը

Այն կախված է ուժի չափման միավորից և երկարության չափման միավորից։

3.Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը:Ո՞րն է աշխատանքի բանաձևը

A=F*s(Աշխատանք=ուժի չափման միավոր/երկարության չափման միավոր)

4.Ի՞նչ միավորով է արտահայտվում աշխատանքը, միավորների ՄՀ-ում

Այն նշանակում են ջոուլ(Ջ)՝ 1նյուտոն/1մետր բայց կան նաև ավելի մեծ չափման միավորներ օրինակ՝ կիլոջոուլ(կՋ), մեգաջոուլ(ՄՋ), միլիջոուլ(մՋ), միկրոջոուլ(մՋ)

1կՋ-1000Ջ, 1մՋ-0,001Ջ

1ՄՋ-1000000Ջ, 1մկ-0,000001Ջ

5.Ի՞նչն է կոչվում հզորություն

Ըստ օրենքի՝ հզորություն կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը որը հավասար է աշխատանքի հարաբերությանն այն ժամանամիջոցին, որի ընտացքում կատարվել է այդ աշխատանքը։

6.Ինչպե՞ս հաշվել հզորությունը: Ո՞րն է հզորության բանաձևը և միավորը

Ըստ օրենքի 1 վատտը (Վտ) այն հզորությունն է, որի դեպքում 1 վարկյանում կատարվում է 1 ջոուլ(ջ) աշխատանք՝ 1Վտ=1 Ջ/վ։

N=A/t(Հզորություն=Աշխատանքի չափման միավոր/ժամանակի չափման միավոր)

Նաև օգտագործում ենք՝

1ՄՎտ = 100000Վտ, 1մՎտ-0,001Վտ

1կՎտ = 1000Վտ, 1մկՎտ-0,000001Վտ

7.Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը՝իմանալով հզորությունը և աշխատանքը կատարելու ժամանակամիջոցը

A=N/t

 Սովորել Է..Ղազարյանի դասագրքից էջ82-ից մինչև էջ89,պատրաստել նյութ էջ89-ի«Հետաքրքիր է իմանալ»թեմայից

F=20Ն | A=F*s=20Ն*5մ=100Ջ

s=5մ | Պատ․՝ 100Ջ։

A=? |

F=8Ն | s=32Ջ:8Ն=4մ

A=32Ջ | Պատ․՝ 4մ։

s=? |

s=5մ | F=10կգ*10Ն/կգ=100Ն

M=10կգ | A=F*s=100Ն*5մ=500Ջ

A=? | Պատ․՝ 500Ջ։

V=0,25մ³ | M=V*ρ=0,25մ³*2000կգ/մ³=500կգ

ρ=2000կգ/մ³ | F=500կգ*10Ն/կգ=5000Ն

s=6մ | A=F*s=5000Ն*5մ=25000Ջ(25կՋ)

A=? | Պատ․՝ 25000Ջ կամ 25կՋ։

Լուծել Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ էջ174 -ի խնդիրներ107-ից մինչև110Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I  >>-ից էջ81ից մինչև էջ85։