Revision exercises

Fill in the blanks with the past continuous form of the verbs given in brackets.

1. The children were playing hide and seek in the park. (play)
2. They were going to the movies. (go)
3. I was reading the book you gave me on my birthday. (read)
4. Winnie was stitching her new dress. (stitch)
5. The dogs were barking all night. (bark)
6. Ron was cleaning his room when he heard the noise. (clean)
7. It was getting darker with each passing moment. (get)
8. The gardener was watering the lawn. (water)
9. The army was going to Ladakh when the enemy attacked them. (go)
10. My sister was riding a Royal Enfield yesterday. (ride)
11. The students were cooking on their assignments. (work)
12. That boy was dancing in class. (dance)
13. The kid was watching television all evening. (watch)
14. The girl was listening to rock music. (listen)
15. The birds were flying in the sky. (fly)

Ecercise 2 – Change into the past continuous tense

Raj drinks coffee.
Answer: Raj was drinking coffee.

Sweta is singing her favourite song.
Answer: Sweta was singing her favourite song.

Siraj left home.
Answer: Siraj was leaving home.

My friends played on the field.
Answer: My friends were playing on the field.

I will be going to France.
Answer: I was going to France.

The boy cried all night.
Answer: The boy was crying all night.

The cat ran in the streets.
Answer: The cat was running in the streets.

I performed at the school function.
Answer: I was performing at the school function.

The parrot talked back.
Answer: The parrot was talking back.

Tia will visit her granny.
Answer: Tia was visiting her granny.

Exercise 3 – Put the verbs into the correct form (past progressive).

When I phoned my friends, they (play) monopoly.
Answer: When I phoned my friends, they were playing monopoly.

Yesterday at six I (prepare) dinner.
Answer: Yesterday at six I was preparing dinner.

The kids (play) in the garden when it suddenly began to rain.
Answer: The kids were playing in the garden when it suddenly began to rain.

I (practice) the guitar when he came home.
Answer: I was practicing the guitar when he came home.

We (not / cycle) all day.
Answer: We were not cycling all day.

While Alan (work) in his room, his friends (swim) in the pool.
Answer: While Alan was working in his room, his friends were swimming in the pool.

I tried to tell them the truth, but they (not / listen).
Answer: I tried to tell them the truth, but they were not listening.

What (you / do) yesterday?
Answer: What were you doing yesterday?

Most of the time we (sit) in the park.
Answer: Most of the time we were sitting in the park.

I (listen) to the radio while my sister (watch) TV.
Answer: I was listening to the radio while my sister was watching TV.

When I arrived, they (play) cards

Задания 1. Прочитайте текст и дайте ответы на вопросы:

Этим летом мне довелось ехать в поезде вместе с мальчиком лет двенадцати и его мамой. Он сидел, уткнувшись в книгу, и увлечённо читал «Тараса Бульбу» Гоголя. – Мой сын прямо-таки глотает книги, – сказала женщина. – В отличие от многих его сверстников, он очень начитанный.

Я поинтересовалась, книги каких авторов он читал, и паренёк вытащил из рюкзака блокнот с длинным списком произведений русских и зарубежных классиков и современных писателей. Я обрадовалась: значит, и среди современных подростков встречаются книгочеи! – Мы в классе соревнуемся, кто за лето больше книг прочтёт, – сообщил он. – Я в прошлом году был первым.

У меня на коленях лежал томик Льва Николаевича Толстого, раскрытый на страницах повести «Хаджи-Мурат», и я углубилась в чтение. – А вы за сколько минут страницу прочитываете? – вдруг услышала я голос паренька. – Не заметила… не считала! – А я заметил: пока вы пятнадцать страниц прочитали, я уже двадцать три успел! – Да зачем ты торопишься? Не торопись, вдумывайся в то, что читаешь, иначе пропустишь что-нибудь важное. – Важное-то я не пропущу, – ответил он самоуверенно. – Я только описания природы пропускаю, всякие там облака, цветочки-лепесточки.

Поезд уже подходил к станции, а мне так хотелось поговорить с юным попутчиком. «А ведь читать-то ты, дружок, не умеешь, – хотела я сказать ему. – Из книги берёшь самую малость, только цепочку событий. А книга готова дать тебе бесценный клад мыслей и чувств, научит тебя читать не только строки, но и между строк…» И пока мне думалось, что этих слов он вовсе не поймёт, пока я сердилась сама на себя, решая, как бы мне растревожить этого самоуверенного мальчишку, поезд стал замедлять ход.

Мать мальчика, обращаясь ко мне, восхищённо сказала: – Вы только взгляните! Он уже проглотил книгу! И тут я, наверное, обидела её. – Вы заблуждаетесь, – ответила я. – Он вовсе не умеет читать.

Вопросы:

1.Что сказала его мама о его увлечении чтением?

Мама мальчика сказала, что её сын буквально «глотает» книги и, в отличие от многих его сверстников, он очень начитанный.

2.Что хочет сказать рассказчица мальчику о чтении и восприятии книг?

Рассказчица хотела сказать мальчику, что он не умеет по-настоящему читать, так как не вникает в смысл текста, пропуская важные описания и детали. Она считает, что чтение — это не только понимание событий, но и проникновение в мысли и чувства, которые книги могут дать.

3.Какие темы и чувства, по мнению рассказчицы, можно извлечь из книг?

По мнению рассказчицы, книги могут дать бесценные мысли и чувства. Она считает, что важно уметь читать не только строки, но и «между строк», чтобы понять глубинный смысл произведения, образы и идеи, которые книга стремится передать.

Задание 2. Вставьте пропущенные буквы и подберите проверочные слова.

1. В_зить – воз
2. П_чинить – почин
3. Бр_дить – брод
4. Х_дить – ход
5. Х_лмы – холм
6. Ст_лбы – столб
7. В_сы – вес
8. Д_ма – дом

Задание 3. Напиши словами цифры.

1527, 2500, 1933, 2024, 1812

1527 — тысяча пятьсот двадцать семь, 2500, дветысячи пятьсот, 1933, тысяча девятьсот тридцать три, 2024 — две тысячи двадцать четыре — тысяча восемьсот двинадцать

Задание 4. Напишите альтернативный конец истории, в котором мальчик по-другому реагирует на замечания рассказчицы о чтении. Как это меняет их взаимодействие?

Поезд уже подходил к станции, и я решилась высказать мальчику свои мысли.

– Знаешь, – начала я, – читать книгу – это не только следить за событиями, но и улавливать тонкие настроения, образы, которые автор рисует для нас. Иногда в тех самых «облаках и лепесточках» прячется что-то очень важное.

Мальчик задумался, его уверенная улыбка сменилась любопытством.

– А что в них может быть важного? – спросил он, немного сбавив тон самоуверенности.

– Представь, что природа в книге – это не просто фон. Это зеркало настроений героев, отражение того, что происходит у них в душе. Когда ты пропускаешь такие моменты, ты можешь не заметить, что чувствует персонаж или к чему ведёт сюжет.

Мальчик внимательно слушал, и в его глазах я увидела интерес.

– Может, я попробую не пропускать… – протянул он. – Никогда так не думал.

– Попробуй. Вдруг найдёшь там что-то, чего раньше не замечал.

Когда поезд остановился, мы попрощались. Он вышел из вагона, задумчиво посмотрев на книгу в руках. Возможно, наше маленькое обсуждение откроет для него новый способ читать – не только глазами, но и сердцем.

Как это меняет их взаимодействие: Мальчик проявляет открытость к новым мыслям, а не остаётся самоуверенным. Вместо соревнования в скорости чтения, он задумывается над глубиной восприятия текста. Взаимодействие становится более взаимным, основанным на обмене опытом и советами, а не на противопоставлении двух точек зрения.

Պատմական հարցեր

1. Ներքին քաղաքականություն — Ի՞նչ վիճակ էր ստեղծված Երկրներում հայկական մի քանի կառույցներում օտար տիրապետության ներքո։
   • Պատասխան: Օտար տիրապետությունների տակ գտնված երկրներում հայկական կառույցները հաճախ ունենում էին դժվարություններ պահպանել իրենց ինքնությունը։
2. Բաղանճար — Ի՞նչ էր նպատակային ծրագրված «Ներքին ազգանուններով» ժողովուրդների վիճակագրական կառույցների օգնությամբ։
   • Պատասխան: «Ներքին ազգանուններով» ժողովուրդների վիճակագրական կառույցները կային հաշվառելու և վերարտադրելու նպատակի համար։
3. Վերջին հարցը — Ինչպե՞ս էին քաղաքների վերլուծական և պետական կառույցները իրականացնում տվյալներ հավաքելու և վերլուծելու աշխատանք։
   • Պատասխան: Այդ վերլուծական կառույցները իրականացնում էին դաշտային և պետական տվյալների հավաքում, ինչն ավելի մեծացնում էր Հայաստանում գտնվող կառույցների վերահսկողությունը։

Թեմա՝ Երկու անհայտով առաջին աստիճանի հավասարումներ։

Առաջադրանքներ։

1․ Որոշիել ax+2y=16  հավասարման a գործակցի արժեքը, եթե հայտնի է, որ (−2; 4) թվազույգը այդ հավասարման լուծում է:

-2a+8 = 16

-2a = 16 – 8

a = 8/2 = 4

2․ Տված հավասարումներից y-ը արտանայտել x-ով:

ա) 2x+y=6

y = 6 – 2x

բ) 3x+y=7

y = 7 – 3x
գ) x+y-8=12

y = 12 + 8 – x

y = 20 – x
դ) y+2=6x

y = 6x – 2
ե) 3x+2y=9

2y = 9 – 3x

y= 9/2 – 3x/2
զ) -4x+2y=13

2y = 13 + 4x

y = 13/2 + 2x

3․ Տված հավասարումներից x-ը արտանայտել y-ով:

ա) x-y+5=0

x=-5-y
բ) 2x-3y+9=0

2x = -9 +3y

x = -9/2 + 3/2y
գ)15x+y-8=0

15x = -y+8

x = 8/15-y/15
դ) x+3y-15=0

x = -3y+15
ե) 7x+y=6

7x = 6 – y

x = 6/7-y/7
զ) -4x+y=-19

-4x = -19-y

x = 19/4 + y/4

Թեմա՝ Երկու անհայտով առաջին աստիճանի հավասարումներ։

ax+by+c=0                                            (1)

տեսքի հավասարումը, որտեղ a, b, c-ն տված թվեր են, ընդ որում a և b թվերից գոնե մեկը տարբեր է զրոյից, իսկ x-ը և y-ը անհայտներ են, անվանում են x և y երկու անհայտով առաջին աստիճանի հավասարում:

Այդ անվանումը կապված է նրա հետ, որ (1) հավասարման ձախ մասը x և y-ի նկատմամբ առաջին աստիճանի կատարյալ տեսքի բազմանդամ է:

a և b թվերն անվանում են անհայտի գործակիցներ, a թիվը՝ x-ի գործակից, իսկ b թիվը՝ y-ի գործակից:

ax, by, c  արտահայտություններն անվանում են (1) հավասարման անդամներ: Ընդ որում c թիվն անվանում են ազատ անդամ:

(x0,y0)թվազույգն անավանում են (1) հավասարման լուծում, եթե այդ թվերը բավարարում են (1) հավասարմանը, այսինքն՝ x-իփոխարեն տեղադրելով x0, իսկ y-ի փոխարեն y0`հավասարումը վերածվում է ճիշտ թվային հավասարության՝

                                 ax₀+by₀+c=0:

            ax+by+c=0 , որտեղ b հավասար չէ 0                                 (2)

տեսքի ցանկացած հավասարում ունի անթիվ բազմության լուծումներ, որովհետև x-ի համար կարող ենք վերցնել ցանկացած x₀ արժեք, և հավասարումը լուծելով  y անհայտի նկատմամբ կգտնենք 

                            y₀=(-c-ax₀)/b :

(x₀, y₀) թվազույգը կլինի (2) հավասարմանլուծում:

Քանի որ x₀ թվերը անվերջ շատ են, ապա և (2) հավասարման լուծումները անվերջ շատ կլինեն:

x և yերկու անհայտով տված հավասարումից y-ըարատահայտել x-ով՝ նշանակում է լուծել այդ հավասարումը y-ի նկատմամբ ղ-ի ցանկացած տված արժեքի համար:

Օրինակ

                      2x-5y+2=0                    (3)

հավասարումից y-ը արատահայտենք x-ով և գրենքայդ հավասարման բոլոր լուծումները:

Համարենք x-ը կամայական թիվ է, y-ը անհայտն է և լուծենք(3) հավասարումը:

                                          2x+2=5y

                                          5y=2x+2

                                     y=2/5x+2/5                        (4)

Այսպիսով, (3) հավասարման բոլոր լուծումները կլինեն (x;2/5x+2/5) տեսքի, որտեղ x-ը ցանկացած թիվ է:

Դատելով նման կերպ՝ կստանանք, որ 

ax+by+c=0, որտեղ տեսքի հավասարումները ունեն անվերջ թվով լուծումներ: Բոլոր այդ լուծումները գրվում են

(-c-by)/a; y) տեսքով, որտեղ y-ը ցանկացած թիվ է:

Առաջադրանքներ

1․ ա) Ո՞ր հավասարումն են անվանում երկու անհայտով առաջին աստիճանի հավասարում: Բերեք օրինակներ: ax+by+c=0  տեսքի հավասարումը, որտեղ a, b, c-ն տված թվեր են, ընդ որում a և b թվերից գոնե մեկը տարբեր է զրոյից, իսկ x-ը և y-ը անհայտներ են, անվանում են x և y երկու անհայտով առաջին աստիճանի հավասարում:

Օրինակ՝ 7x – 9y + 3 = 0
 բ) Ի՞նչն են անվանում ax+by+c=0 հավասարման լուծում, որտեղ a և b գործակիցներից գոնե մեկը հավասար չէ զրոյի: Երկու անհայտով առաջին աստիճանի հավասարումներ։
2․ Քանի՞ լուծում ունի x-y+1=0 հավասարումը: Անվերջ։
3․ Տրված a, b, c թվերով կազմեք առաջին աստիճանի երկու անհայտով հավասարում.

ա) a=5, b=4, c=-2; 5x – 4y + 2 = 0
բ) a=0, b=-3, c=4; – 3y + 4 = 0
գ) a=0, b=2, c=-1; 2y – 1 = 0
դ) a=-5, b=-1, c=0: -5x – y = 0
4․Պարզել  x−2y+5=0 երկու անհայտներով գծային հավասարման a, b և c գործակիցները:

a=1 b=-2 c=5

5․ Ցույց տալ, որ (1;-1), (5;-7), (-3; 5) թվազույգերը 3x+2y-1=0 հավասարման լուծումներն են:

3 -2 -1 = 0

15 – 14 – 1= 0

-9 + 10 – 1 = 0

6․ 8x+4y−8=0 գծային հավասարման մեջ որոշել x=0 արժեքին համապատասխանող y-ի արժեքը:

8x+4y-8=0

⁴y – 8 = 0

⁴y = 8

y = 2

7․ 13x+5y=26 գծային հավասարման մեջ գտնել y=0 արժեքին համապատասխանող x -ի արժեքը:

13x = 26

x = 2

8․Տրված է երկու փոփոխականներով 3x−7y+22=0 գծային հավասարումը: Օգտագործելով այն` արտահայտել x  փոփոխականը մյուս փոփոխականի՝ y-ի միջոցով:

3x = 7y – 22

x = 7y/3 – 22/3

9․ Որոշել ax+8y=20 հավասարման a գործակցի արժեքը, եթե հայտնի է, որ (−4;−4) թվազույգը այդ հավասարման լուծում է:

-4a – 32 = 20

-4a = 20 + 32

a = 52 : 4 = 13

10․ x+2y−24=0 հավասարման լուծումներից գտնել այնպիսի թվազույգ, որի թվերից առաջինը 2 անգամ մեծ է երկրորդից:

(12;6)

1․Տեքստում կետերի փոխարեն համապատասխանաբար տեդադրի՛ր տրված հականիշները:

Ամուր — առաձգական, հիշել — մոռանալ, խոշոր — փոքր, արտասովոր — սովորական, լուրջ — թեթևամիտ, ոչ միայն – այլ նաև, տարիքով — երեխա, բռնել — նետել: Մարդիկ … են … հայտնագործությունների, աշխարհի մասին պատկերացումները փոխող ճանապարհորդությունների մասին, դրանք փոխանցում են սերունդից սերունդ և երբեմն … են … թվացող սովորական բաների մասին: Գիտե՞ք, օրինակ, որ Կոլումբոսը… Ամերիկան է հայտնագործել,… …ռետինե գնդակը: Երբ իսպանացիները ցամաք ելան Հաիթիում, տեսան, որ կղզու բնակիչներն … մի գործով են զբաղված: Նրանք … ու կենտրոնացած իրար էին … ու… ինչ-որ շագանակագույն գնդեր: Իսկ այդ գնդերը, կենդանի … արարածների նման ցատկոտում էին քարե սալիկի վրա: Հաիթցիների գնդակախաղը հիմա հազիվ թե զարմացնի մեզ: Թերևս միայն հարցնենք, թե … մարդիկ ինչո՞ւ էին … զբաղմունքով տարվել: Իսկ Կոլումբոսի խիզախ նավաստիները շշմած էին մնացել: Չէ՞ որ նրանք երբեք չէին տեսել… կլոր առարկա, որն … սալարկին դիպչելով ետ է թռչում:

2 .Նախադասությունները ձևափոխի՛ր` ընդգծված բառերն ու արտահայտությունները փոխարինելով հականիշներով:

Զուր է, որ առյուծն է համարվում գազանների արքան: Ուժով, ճարպկությամբ ու համարձակությամբ դժվար թե որևէ մեկը համեմատվի նրա հետ: Առյուծը չի հայտնվում, զոհի վրա գաղտագողի չի պաշտպանվում: Նա հպարտ մռնչոցով զգուշացնում է՝ անզգույշ լինել, գազաննե՛ր, որսի եմ ելել: Մինչև հրացանավոր մարդու երևալը առյուծներն կեղծ տիրակալ էին: Մարդիկ հաճախէին առյուծի որսի ելնում: Բայց ուժն ու համարձակությունը, ճկունությունն ու թաքնվելու հմտությունը փրկում էին հրացանից: Մարդիկ կարծում էին, որ եթե առյուծները ավելանան, կճղակավոր կենդանիների քանակը չավելանա: Ու առյուծներին գրեթե լրիվ ստեղծեցին: Նրանք պահպանվել են միայն Կենտրոնական Աֆրիկայի մի քանի շրջաններում ու արգելանոցներում, Հնդկաստանում էլ կան, բայց քիչ չեն: Սակայն մարդկանց սպասածի հակառակն եղավ, որովհետև առյուծներն աոաջին հերթին հիվանդ, թույլ կենդանիներին էին ոչնչացնում, այդ պատճառով էլ կենդանիների մեջ հիվանդությունները չէին տարածվում: Այժմ առյուծների որսն է: Առյուծի նորածին ձագուկները շատ փոքր են ու խայտաբղետ, հետո, մեծանալով, միագույն են դառնում:

3..Տրված դարձվածքներով նախադասություններ կազմի՛ր:

Մտքի ծովն ընկնել – , լեզուն փակ պահել, հինգ մատի պես գիտենալ, թևերը ծալած նստել, էժան պրծնել, արցունքները կուլ տալ:

3.Տրված բառերը բաժանի՛ր բառակազմական բաղադրիչների (արմատների և ածանցների): Ինչպիսի՞ բառեր են հավաքված բառաշարքերից յուրաքանչյուրում:

Ա. Թվական, պատմություն, աղյուսակ, գրիչ, ազդեցություն, խորություն:

Թվական: արմատ – թու, ածանց – կանՊատմություն: արմատ – պատմ, ածանց -ությունԱղյուսակ: արմատ – աղյուս, ածանց -ակԳրիչ: արմատ – գր, ածանց -իչՎերադարձություն: արմատ – ազդեց, ածանց -ությունԽորություն: արմատ – խոր, ածանց -ություն

Բ. Արևելք, արևմուտք, կենսագիր, օտարամուտ, ծովագնաց, ինքնատիպ:

Արևելք: արմատ – արև, ածանց -ելքԱրևմուտք: արմատ – արև, ածանց -մուտքԿենսագիր: արմատ – կենս, ածանց -ագիրՕտարամուտ: արմատ – օտար, ածանց -ամուտԾովագնաց: արմատ – ծով, ածանց -ագնացԻնքնատիպ: արմատ – ինքն, ածանց -ատիպ

Գ. Արևելյան, կենսագրություն, արևադարձային, անուշահոտություն, բազմատեսակություն

Արևելյան: արմատ – արև, ածանց -ելյանԿենսագրություն: արմատ – կենս, ածանց -ագրությունԱրևադարձային: արմատ – արև, ածանց -ադարձայինԱնուշահոտություն: արմատ – անուշ, ածանց -ահոտությունԲազմատեսակություն: արմատ – բազմա, ածանց -տեսակություն

4..Նախադասությունները լրացրո՛ւ:

Միայն մեկ արմատով կազմված բառերը կոչվում են պարզ բառեր. Օրինակ` կրակ, հոդ, ջուր, օդ, սար: Մեկ արմատով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են պարզ ածանցավոր բառեր. օրինակ` կրակոտուrdթյուն, հողեղեն, խաղաղություն: Մեկից ավելի արմատներով կազմված բառերը կոչվում են բարդ բառեր, օրինակ` ջրհոր, օդանցք,: Մեկից ավելի արմատներով և ածանցով կամ ածանցներով կազմված բառերը կոչվում են բարդ ածանցավոր բառեր, օրինակ` կրակմարիչ, անջրանցիկ,աշխարհագրություն:

5. Տրված բառերով բաղադրյալ բառեր կազմիր:

Լվաց, եղել, առ, տուր, կաց:

Լվաց-առ Կաց-առ Առ-տուր Լվաց-հետև Եղել-կաց

Վրաստան։ Վրաստանը Հարավային Կովկասի պետություն է, որը գտնվում է Եվրոպայի և Ասիայի միջև՝ Սև ծովի ափին։ Այն սահմանակից է հյուսիսից Ռուսաստանին, հարավից Թուրքիային ու Հայաստանին, և հարավ-արևելքից՝ Ադրբեջանին։ Վրաստանի մայրաքաղաքն է Թբիլիսին, որը համարվում է երկրի մշակութային, քաղաքական և տնտեսական կենտրոնը։

Վրաստանը հայտնի է իր հին պատմությամբ, հնագույն մշակույթով և բնության բազմազանությամբ։ Պատմականորեն Վրաստանը եղել է մի խաչմերուկ՝ որտեղ բախվել են տարբեր կայսրություններ և քաղաքակրթություններ։ Երկիրը երկար ժամանակ գտնվել է Պարսկաստանի, Օսմանյան կայսրության և Ռուսաստանի ազդեցության տակ։

Վրաստանը հայտնի է նաև իր գինեգործությամբ։ Այն համարվում է աշխարհի ամենահին գինեգործական շրջաններից մեկը, որտեղ գինին արտադրում են արդեն ավելի քան 8000 տարի։

Վրաստանի բնակչությունը շուրջ 3.7 միլիոն է։ Պետական լեզուն վրացերենն է, որն ունի յուրահատուկ այբուբեն՝ հնագույն պատմությամբ։

Վրաստանը նաև հայտնի է իր բազմազան բնությամբ, որը ներառում է բարձր լեռներ, գեղեցիկ լճեր և անտառներ։ Վրաստանը զբոսաշրջության համար շատ գրավիչ վայր է, առաջարկելով ինչպես ձմեռային սպորտաձևեր, այնպես էլ պատմական ու մշակութային վայրերի այցելություն։

Այսօր Վրաստանը ինքնիշխան պետություն է, որը ձգտում է դեպի եվրոպական ինտեգրացիա և անդամակցում է մի շարք միջազգային կազմակերպություններին։

Պարսկաստան։ Պարսկաստանը, այժմ հայտնի որպես Իրան, Մերձավոր Արևելքի կարևորագույն պետություններից է՝ հարուստ պատմությամբ, մշակույթով և ազդեցիկ քաղաքական դերով։ Իրանը գտնվում է Ասիայի հարավ-արևմուտքում և սահմանակից է մի շարք երկրներին, այդ թվում՝ Թուրքիային, Իրաքին, Աֆղանստանին, Պակիստանին, Ադրբեջանին և Հայաստան։ Այն ունի մուտք Պարսից ծոցին և Կասպից ծովին։

Պատմություն

Իրանի պատմությունը ձգվում է ավելի քան 2500 տարի: Հին Պարսկաստանը հիմնադրել է Աքեմենյան դինաստիան մ.թ.ա. 6-րդ դարում, որը տիրում էր մեծ տարածքներին՝ սկսած Հնդկաստանից մինչև Հունաստան: Աքեմենյանները համարվում են աշխարհի առաջին հզոր կայսրություններից մեկը, որը զարգացրել է պետական կառավարման և իրավունքի հիմունքները։

Այնուհետև Պարսկաստանը ղեկավարել են մի շարք այլ դինաստիաներ, ինչպիսիք են Պարթևները և Սասանյանները: Սասանյան կայսրությունը հիմնադրեց պարսկական մշակույթի, արվեստի և գիտության ոսկեդարը, մինչև այն նվաճվեց իսլամական խալիֆաթի կողմից 7-րդ դարում։

Մշակույթ

Իրանը ունի հարուստ մշակույթ, որը մեծապես ազդել է իսլամական աշխարհի և աշխարհի տարբեր երկրների վրա։ Պարսկական գրականությունը, մասնավորապես, ունի դարավոր ավանդույթ, հայտնի պոետներով, ինչպիսիք են Ֆիրդուսին, Սաադին, Հաֆեզը և Օմար Խայամը։ Նրանց ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց փիլիսոփայական խորությամբ և գեղարվեստական գեղեցկությամբ։

Իրանը նաև ունի զարգացած գեղարվեստական ավանդույթներ, ներառյալ ճարտարապետությունը, երաժշտությունը, գորգագործությունը և մինետուրները։ Իրանական գորգերը համարվում են աշխարհի ամենահեղինակավոր և ամենաթանկարժեք գորգերից մեկը։

Ադրբերդջան։ Ադրբեջանը Հարավային Կովկասի պետություն է, որը տեղակայված է Եվրոպայի և Ասիայի սահմանին՝ Կասպից ծովի արևմտյան ափին: Այն սահմանակից է հյուսիսից Ռուսաստանին, հյուսիս-արևմուտքից Վրաստանին, արևմուտքից Հայաստանին, հարավից Իրանին և արևմուտքից Թուրքիային (Նախիջևանի միջոցով, որը Ադրբեջանի միանվագ է): Ադրբեջանի մայրաքաղաքն է Բաքուն, որը գտնվում է Կասպից ծովի ափին և հանդիսանում է երկրի գլխավոր տնտեսական, մշակութային և քաղաքական կենտրոնը։

Թուրքիա։ Թուրքիան՝ պաշտոնապես Թուրքիայի Հանրապետությունը, մի պետություն է, որը գտնվում է Ասիայի և Եվրոպայի սահմանին՝ բաղկացած է Արևմտյան Ասիայից (Անատոլիա) և փոքր մասով Արևելյան Եվրոպայից (Բալկանյան թերակղզի): Թուրքիան սահմանակից է մի շարք երկրների՝ հյուսիս-արևմուտքից՝ Հունաստան և Բուլղարիա, հյուսիսից՝ Սև ծով, արևելքից՝ Վրաստան, Հայաստան, Ադրբեջան (Նախիջևան), և Իրան, հարավից՝ Իրաք և Սիրիա, իսկ արևմուտքից՝ Էգեյան ծով: Մայրաքաղաքը Անկարա քաղաքն է, սակայն Ստամբուլը, որը նախկինում հայտնի էր որպես Կոստանդնուպոլիս, երկրի խոշորագույն քաղաքն է և մշակութային, պատմական ու տնտեսական կենտրոնը:

Նպատակը`

• Որոնք են մեր հարևան պետությունները Վ

Վրաստան, Պարսկաստան, Ադերբեջան, Թուրքիա

• Ինչ գիտենք մեր հարևան պետությունների մասին

Հայաստանը սահմանակից է չորս երկրներին՝ Վրաստանին, Թուրքիային, Ադրբեջանին և Իրանին: Յուրաքանչյուր հարևան պետություն ունի իր յուրահատուկ պատմությունը, մշակույթը և քաղաքական դերը տարածաշրջանում։

• Ինչպիսին են Հայաստանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ

Հայաստանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ բազմազան են և մեծապես կախված են պատմական, քաղաքական և տնտեսական գործոններից։ Ներկայումս Հայաստանի հարաբերությունները հարևան երկրների հետ կարող են բնութագրվել այսպես.

Վրաստան

Հայաստանը և Վրաստանը ունեն հարաբերականորեն բարեկամական հարաբերություններ։ Երկու երկրներն ունեն պատմական և մշակութային կապեր, ինչպես նաև ընդհանուր շահեր՝ կապված տարածաշրջանային անվտանգության և տնտեսական համագործակցության հետ։ Վրաստանը կարևոր դեր ունի Հայաստանի համար, քանի որ այն հիմնական մուտքն է դեպի Սև ծով և կապը արտաքին աշխարհին։ Չնայած որոշ խնդիրների, ինչպես, օրինակ, ազգային փոքրամասնությունների իրավունքների վերաբերյալ, հարաբերությունները ընդհանուր առմամբ մնում են դրական։

Պարսկաստան

Հայաստանի և Պարսկաստանի հարաբերությունները նույնպես կայուն և բարեկամական են։ Պարսկաստանն այն հազվագյուտ երկրներից է, որի հետ Հայաստանը երկար տարիներ պահել է լավ հարաբերություններ։ Երկու երկրներն ունեն ընդհանուր տնտեսական և էներգետիկ շահեր, և Իրանը կարևոր է Հայաստանի համար որպես էներգիայի և ապրանքների մատակարար։ Հայ-իրանական հարաբերությունները հատկապես կարևոր են՝ հաշվի առնելով Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ Հայաստանի հարաբերությունների բարդությունը։

Թուրքիա

Հայաստանի և Թուրքիայի հարաբերությունները շատ լարված են և այս պահի դրությամբ դիվանագիտական հարաբերություններ չեն պահպանվում։ Հարաբերությունների հիմնական խնդիրը կապված է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցի հետ։ Թուրքիան շարունակում է հրաժարվել ճանաչել 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունը, ինչը խոչընդոտ է հանդիսանում երկրների միջև հարաբերությունների բարելավման համար։ 2009 թվականին ստորագրված Ցյուրիխի արձանագրությունները՝ երկկողմ հարաբերությունների կարգավորման նպատակով, այդպես էլ չվավերացվեցին, և սահմանը շարունակում է մնալ փակ։

Ադրբեջան

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունները առավել բարդ և լարված են։ Նրանց հարաբերությունները հիմնականում ձևավորվում են Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության շուրջ։ 1990-ական թվականներին՝ Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմից հետո, երկու երկրները պահպանել են կրակադադարի ռեժիմ, բայց հարաբերությունները մնացել են խիստ լարված։ 2020 թվականի սեպտեմբերին բռնկվեց նոր ռազմական հակամարտություն, որը ավարտվեց նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարությամբ, ինչը նոր պայմաններ ձևավորեց տարածաշրջանում, սակայն լիակատար խաղաղություն դեռևս չի հաստատվել, և սահմանային լարվածությունները շարունակում են մնալ։

Վերաբերմունքն ընդհանուր առմամբ

Հայաստանն իրեն հաճախ զգում է շրջափակված, քանի որ ունի դժվարին հարաբերություններ Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ, ինչը մեծացնում է Վրաստանի և Իրանի հետ հարաբերությունների կարևորությունը։ Այս բարդ աշխարհաքաղաքական իրավիճակում Հայաստանը ձգտում է ամրապնդել իր միջազգային կապերը և զարգացնել հարաբերությունները տարբեր երկրների հետ՝ ապահովելու իր անվտանգությունն ու տնտեսական զարգացումը։

վերաքննություն ունեցող սովորողների համար

վերաքննություն ունեցող սովորողների համար

Ամառային առաջադրանք և

վերաքննություն ունեցող սովորողների համարՃամփորդությունների ժամանակ և հանգստի վայրերում իրականացել Նախագիծ՝Ֆիզիկական երևույթները կյանքում:Պատրաստել տեսանյութ,որտեղ լինի երևույթի նկարագրությունը,մեկնաբանումը։Դնել բլոգներում,հղումը ուղարկել ինձ՝g.mkhitaryan@mskh.am

1.ինչ է նշանակում «ֆիզիկա» բառը

Ֆիզիկա բարը առաջացել է հունարեն <<ֆյուզիա>> բարից։

2.որն է ֆիզիկայի հիմնական խնդիրը

Ֆիզիկայի հիմնական խնդիրը շրջակա աշխարհը և այնտեղ տեղի ունեցող երևույթները բացատրելն է։

3.ինչ է ուսումնասիրում ֆիզիկան

Ֆիզիկան ուսումնասիրում է մեխանիկական, ջերմային, էլեկրական, մագնիսական, լուսային, ատոմային երևույթներ։

4.քննարկել  ինչ է բնությունը

Բնության այն ամենի ամբջողջությունն է ինչը շրջապատում է մարդուն։ Մարդը նույնպես բնության մաս է։

5.ինչ ես հասկանում բնության երևույթ ասելով

Բնության մեջ տեղի ունեցող փոփոխություններն անվանում են բնության երևույթներ։

6.ինչ է նյութը։

Այն ինչից բաղկացած են ֆիզիկական մարմիները կոչվում է նյութ։

7.թվարկել ֆիզիկական երևույթների տեսակները

Կան մեխանիկական, ջերմային, էլեկրական, մագնիսական, լուսային, ատոմային երևույթներ։

8.ինչ է ֆիզիկական մարմինը:

Մեզ շրջապատող յուրաքանչյու առարկա ընդունված է անվանել ֆիզիկական մարմին։

9.:Բերեք օրինակներ:

Այն ինչից բաղկացած են ֆիզիկական մարմիները կոչվում է նյութ։

10.ինչ է մատերիան

Այն ամենը ինչ գոյություն ունի տիեզերքում՝ երկնային մարմիններ, բույսեր, կենդանիներ և այլն, գիտության մեջ անվանում են մատերիա։

11.ինչպես ենք գիտելիքներ ձեռք բերում բնության երևույթների մասին

Բնության մեջ երևույթների մասին տեղեկությունները ձերք ենք բերում փորձերով և դիտումներով։

12.ինչ է փորձը և ինչով է այն տարբերվում դիտումից

Փորձը վերահսկվող և կրկնվող փորձ է, մինչդեռ դիտարկումը պարզապես երևույթի դիտարկումն է՝ առանց միջամտության։

13Ինչ է վարկածը։Ինչ է օրենքը։

Վարկածը երևույթի փորձնական բացատրությունն է, որը պահանջում է փորձարկում, մինչդեռ օրենքը երևույթի ստուգված և լայնորեն ընդունված նկարագրությունն է՝ արտահայտված մաթեմատիկորեն։

14..Ինչ է նշանակում չափել որևէ ֆիզիկական մեծություն:

Ֆիզիկական մեծության չափումը նշանակում է այդ մարմնի չափման միավորը համեմատել ավելի փոքր չափման միավորին։

15.Երկարության հիմնական և այլ  միավորները:Չափման գործիք

Լուսային տարի, կիլոմետր, մետր, սանտիմետր։ Չափման գործիքներից են քանոնը, ռուլետկա։

16․Երկարության հիմնական և այլ  միավորները:Չափման գործիք

Լուսային տարի, կիլոմետր, մետր, սանտիմետր։ Չափման գործիքներից են քանոնը, ռուլետկա։

17.Ինչ է չափիչ սարքի սանդղակ

Գործիքի վրա գրված նրփագծերը և որոշ նրփագծերի դիմաց գրված թևային ամբողջականությունը անվանում են սանդղակ

18․Որն է չափիչ սարքի չափման սահմանը

Չափիչ սարքի չափման սահմանը մեծության առավելագույն և նվազագույն արժեքն է, որը տվյալ սարքը կարող է չափել:

19․Ինչն են անվանում սանդղակի բաժամնման արժեք

Բաժանման արժեքը նման է չափման սահմանին – չափիչ սարքի մեծության առավելագույն արժեքն է։

20.Ինչից է կախված չափման սխալը

(Ես չգիտեմ պատասխան այս հարցին․․․)

21.Ինչն են անվանում մեխանիկական շարժում

Եթե մի մարմին երկրորդ մարմնի նկատմամբ փոխում է իր դիրքը այդ երևույթը կոչվում է մեխանիկական շարժում։

22.որ մարմինն են անվանում հաշվարկման մարմին

Այն մարմինը, որի նկատմամբ դիտարկվում է այլ մարմինների շարժումը, կոչվում է հաշվարկման մարմին։

23.Ինչն են անվանում նյութական կետ

Այն մարմինը որի չափերը տվյալ պայմանում կարելի է անտեսել, կոչվում է նյութական կետ։ Իրականում նյութական կեթ բնության մեջ գոյություն չունի և այն մենք օգտագործում ենք՝ պարզեցնելու համար մարմնի շարժման ուսումնասիրմանը։

24.Ինչն են անվանում շարժման հետագիծ

Հետագիծը դա այն գիծն է որով շարժվում է մարմինը իսկ անցած ճանապարհը դա այն ճանապարհն է որով արդեն անցել է մարմինը։

25.Ինչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ

Դա հետագծի այն մասն է որը մարմինը արդեն հասցրել է անցնել։

26.Ինչով է տարբերվում հետագիծն անցած ճանապարհից:

Հետագիծը դա այն գիծն է որով շարժվում է մարմինը իսկ անցած ճանապարհը դա այն ճանապարհն է որով արդեն անցել է մարմինը։

27.Ո՞ր շարժումն է կոչվում հավասարաչափ:

Երբ մարմինը ինչ որ ժամանակի ընթացքում անցնում է ճանապարհ և չի փոխում իր արագությունը այդ շարժումը կոչվում է հավասարաչափ։ Հավասարաչափ շարժման ամենա պարզ օրինակներից մեկն է ժամացույցի սլաքի շարժումը։ Իրենք կոնկրետ ժամանակի ընթացքում փոխում են իրենց դիրքը։

28․Ո՞ր մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ շարժման արագություն ՝գրել բանաձևը

Հավասարաչափ շարժման արագությունը ֆիզիկական մեծություն է, որը հավասար է մարմնի անցած ճանապարհի հարաբերությանն այն ժամանակամիջոցին, որի ընթացքում մարմինն անցել է այդ ճանապարհը։

29.Ի՞նչ միավորներով է չափվում արագությունը՝ՄՀ-ում

(Կմ, մ, սմ)/(ժ, ր, վ)

30.Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը

v*t: Այսինքն արագություն անգամ ժամանակ։

31.Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժման ժամանակը,եթե հայտնի են մարմնի արագությունն ու ճանապարհը,գրել բանաձևը:

T(ժամանակ)=V(արագություն)*S(ճանապարհ)

32․Ինչպե՞ս է շարժվում մարմինը,եթե նրա վրա այլ մարմիններ չեն ազդում

Եթե ​​մարմնի վրա չեն ազդում այլ մարմիններ, այն կշարժվի միատեսակ և ուղիղ գծով կամ կմնա հանգստի վիճակում:

33․Ո՞ր երևույթն  է կոչվում իներցիա

Իներցիան այն երևույթն է, երբ մարմինը փորցում է պահպանել իր հանգստի վիճակը կամ միատեսակ շարժումը և ինչպես հիշում ենք՝ Ինչքան մարմինը ավելի դանդաղ է հավաքում կամ կորցնում իր արագությունը այնքան էլ այն իներտություն է։

34․Մարմնի ո՞ր հատկությունն է կոչվում իներտություն

Այն կարելի է նշանակել M տարով այսինքն զանգվածով։ Ինչքան մարմինը ավելի դանդաղ է հավաքում կամ կորցնում իր արագությունը այնքան էլ այն իներտություն է։

35.Ո՞ր մեծությունն են անվանում մարմնի զանգված

Դա մարմնի քաշն է։ Այն մենք կարող ենք նշանակել կգ, գ, մգ և այլ ավելի փոքր չափելու միավորներով։

36.Ինչպե՞ս կարելի է չափել մարմնի զանգվածը

Այն մենք կարող ենք չափել կշեռքով։

37.Ի՞նչ միավորներով է արտահայտվում զանգվածը

Այն մենք կարող ենք արտահայտել շատ տարբեր միավորներով։ Կգ, գ, մգ(կիլոգրամ, գրամ, միլիգրամ) ու նաև կարատ։

38.Ի՞նչն է զանգվածի չափանմուշը, միավորների ՄՀ-ում

Կիլոգրամ, գրամ, միլիգրամ։

39.Ո՞ր մեծությունն է կոչվում նյութի խտություն

Նյութի խտություն կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի զանգվածի և ծավալի հարաբերությանը, այսինքն՝

Խտությունը(P)=զանգված(m)/ծավալ(V)

40.Ինչպե՞ս է որոշվում նյութի խտությունը(բանաձևը)

Խտությունը(P)=զանգված(m)/ծավալ(V)

41.Ի՞նչ միավորներով  է արտահայտվում նյութի խտությունը

42.Ինչպե՞ս կարելի է հաշվել մարմնի ծավալը,եթե հայտնի են նրա զանգվածը և նրա խտությունը(բանաձևը)

V(ծավալ)=m(զանգված)/p(խտությունը)

43.Ինչպե՞ս կարելի է հաշվել մարմնի զանգվածը,եթե հայտնի են նրա ծավալը և նյութի խտությունը(բանաձևը):

m(զանգված)=ρ(խտությունը)*V(ծավալ)

43.2Ինչն են անվանում մեխանիկական շարժում

Եթե մի մարմին երկրորդ մարմնի նկատմամբ փոխում է իր դիրքը այդ երևույթը կոչվում է մեխանիկական շարժում։

44.բերել մեխանիկական շարժման օրինակներ

Առվակի ջրի շարժվելը իր մոտ գտնվող քարերի նկատմամբ, մեքենայի շարժվելը իր մոտակա ծառերի կամ շենքերի նկատմամբ։

45.որ մարմինն են անվանում հաշվարկման մարմին

Այն մարմինը, որի նկատմամբ դիտարկվում է այլ մարմինների շարժումը, կոչվում է հաշվարկման մարմին։

46.Ինչն են անվանում նյութական կետ

Այն մարմինը որի չափերը տվյալ պայմանում կարելի է անտեսել, կոչվում է նյութական կետ։ Իրականում նյութական կեթ բնության մեջ գոյություն չունի և այն մենք օգտագործում ենք՝ պարզեցնելու համար մարմնի շարժման ուսումնասիրմանը։

47.Որ դեպքում մարմինը կարելի է համարել նյութական կետ,.որ դեպքում՝ոչ

Դա կախված է կոնկրետ խնդրի պայմաննից։ Եթե օրինակ մենք դիտարկում ենք Փարիզից Երևան թռչող ինքնաթիռի արագությունը ապա իր չափերը մեզ պետք չեն որովհետև իր չափերը շատ փոքր են Փարիզի և Երևանի չափերի նկատմամբ։ Հիմա բերենք ուրիշ օրինակ՝ եթե ուսումնասիրում ենք մարմնի կառուցվածքը ապա այդ մարմինը չի կարելի անվանել նյութական կետ քանի որ այդ խնդիրի դեպքում մարմնի չափերը շատ կարևոր են։

48.Ինչն են անվանում շարժման հետագիծ

Հետագիծը դա այն գիծն է որով շարժվում է մարմինը իսկ անցած ճանապարհը դա այն ճանապարհն է որով արդեն անցել է մարմինը։

49.Ինչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ

Դա հետագծի այն մասն է որը մարմինը արդեն հասցրել է անցնել։

50.Ինչով է տարբերվում հետագիծն անցած ճանապարհից:

Հետագիծը դա այն գիծն է որով շարժվում է մարմինը իսկ անցած ճանապարհը դա այն ճանապարհն է որով արդեն անցել է մարմինը։

51.Ո՞ր շարժումն է կոչվում հավասաաչափ:

Երբ մարմինը ինչ որ ժամանակի ընթացքում անցնում է ճանապարհ և չի փոխում իր արագությունը այդ շարժումը կոչվում է հավասարաչափ։ Հավասարաչափ շարժման ամենա պարզ օրինակներից մեկն է ժամացույցի սլաքի շարժումը։ Իրենք կոնկրետ ժամանակի ընթացքում փոխում են իրենց դիրքը։

52.Ո՞ր մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ շարժման արագություն ՝գրել բանաձևը

Հավասարաչափ շարժման արագությունը ֆիզիկական մեծություն է, որը հավասար է մարմնի անցած ճանապարհի հարաբերությանն այն ժամանակամիջոցին, որի ընթացքում մարմինն անցել է այդ ճանապարհը։

Այսինքն արագությունը հավասար է ճանապարհին բաժանած ժամանակ։

53․Ի՞նչ միավորներով է չափվում արագությունը՝ՄՀ-ում

մ/վ-մեկ մետր մի վարկյաննում։

54․Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժվող մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել բանաձևը

v*t: Այսինքն արագություն անգամ ժամանակ։

55.Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժման ժամանակը,եթե հայտնի են մարմնի արագությունն ու ճանապարհը,գրել բանաձևը:

s/v։ Այսինքն ճանապարհ բաժանած արագության։

56.Ի՞նչ է բնութագրում ուժը:

Ուժը նշանակում են F տարով այսինքն մեկ նյուտոն։

Մեկ նյուտոնը այն ուժն է, որի ազդեցությամբ 1կգ զանգվածով մարմինը 1 վարկյանում փոխում է իր արագությունը 1մ/վ։

Օգտագործում են նաև մեգանյուտոն(1000000ն), կիլոնյուտոն(1000ն), միլինյուտոն(0,001ն), միկրոնյուտոն(0,000001ն)։

57.Ո՞ր ուժն է կոչվում 1նյուտոն(1Ն):

Մեկ նյուտոնը այն ուժն է, որի ազդեցությամբ 1կգ զանգվածով մարմինը 1 վարկյանում փոխում է իր արագությունը 1մ/վ։

58.Ինչպիսի՞ մեծություն է ուժը:

Ուժը վեկտորային մեծությունը, այսինքն ուժը ունի ուղղություն(կամ հետաձիգ)

59.Ո՞ր ֆիզիկական  մեծություններն են վեկտորական,և որոնք՝սկալյար

Վեկտորական մեծությունն է որը ունի ուղղություն, ցանկացած վեկտորական ուժ ունի սլաք որը դդրվում է ուժի կիրառման կետում այսինքն այն կետում որտեղ ազդում է ուժը։

Սկալյար մեծությունը ֆիզիկայում այն ​​մեծությունն է, որի յուրաքանչյուր արժեք կարող է արտահայտվել մեկ թվով:

60․Ի՞նչ բանաձևով է որոշվում ծանրության ուժը

Այն ուժը, որով Երկիրը ձգում է մարմիննռրը, կոչվում է ծանրության ուժ։

Ինչքան ավելի ծանր է մարմինը այնքանել շատ է իր ծանրության ուժը:

61.Ո՞ր երևույթն է կոչվում դեֆորմացիա

Արտաքին ազդեցության հետևանքով մարմնի ձևի չափերի փոփոխությունը կոչվում է դեֆորմացիա։

62.Դեֆորմացիայի  օրինակների քննարկում

Դեֆորմացիան լինում է երկու տեսակի՝ առաձգական և պլաստիկ։

Առաձգական դեֆորմացիայի օրինակ՝

Ուժի ազդեցությունը գնդակի վրա։
Ուժի ազդեցությունը զսպանակի վրա։
Ուժի ազդեցությունը ռետինե ժապավենի վրա։
Ուժի ազդեցությունը ռետինե գորգի վրա։
Ուժի ազդեցությունը ռետինե լարի վրա:

Պլաստիկ դեֆորմացիայի օրինակ՝

Ուժի ազդեցությունը փափուկ կավի վրա:
Ուժի ազդեցությունը տաք պլաստիկի վրա։
Ուժի ազդեցությունը տաք մոմի վրա։
Ուժի ազդեցությունը տաք մետաղի վրա:
Ուժի ազդեցությունը ռետինե խաղալիքի վրա։

63.Ո՞ր դեֆորմացիան է կոչվում առաձգական ,որը՝պլաստիկ:Բերել օրինակներ

Ըստ օրենքի՝ երբ արտաքին ազդեցությունը վերացնելուց հետո մարմինը լրիվ վերականգնում է իր նախկին ձևն ու չափերը, դեֆորմացիան կոչվում է առաձգական, հակարակ դեպքում՝ պլաստիկ։

64.Ո՞ր ուժն են անվանում ծանրության ուժ

Ըստ օրեքնքի՝ այն ուժը, որով Երկիրը ձգում է մարմիննռրը, կոչվում է ծանրության ուժ։

65.Ինչպե՞ս է կախված ծանրության ուժը  մարմնի զանգվածից

Եթե մենք վերցնենք որևէ մարմին ու դնենք իր զանգվածը x իսկ մարմնի ծանրության ուժը F ապա եթե մեծացնենք այդ մարմնի զանգվածը – 2x ապա մարմնի ծանրության ուժը ևս նույնքան կմեծանա՝ 3*F:

66.Ո՞ր ուժն են անվանում առաձգական ուժ,և ինչպե՞ս է այն ուղղված:

Երբ մարմնի վրա ազդում է ուժ, և այդ մարմնի մեջ առաջանում է ուժ որի պատճարով մարմինը փոխում է իր չափսը և մնում նույնը ապա այդ ուժը կոչվում է առաձգական ուժ։

67.Հուկի օրենքի ձևակերպում

Ըստ Հոկի օրենքի՝ Առաձգական դեֆորմացիայի ժամանակ մարմնում առաջացած առաձգականության ուժն ուղիղ համեմատական է դեֆորմացիայի հետ։

68.Հուկի օրենքն արտահայտող բանաձևը

Fառ=kx, x դեֆորմացիայի չափ, k կոշտություն։

69.Ի՞նչ կառուցվածք ունի ուժաչափը

Ուժը կարելի է չափել մի քնաի ձևով, դրանցից է՝ չափելով նրա ազդեցությամբ մարմնի դեֆորմացիայի մեծությունը։

Պարզագույն ուժաչափի հիմնական մասը զսպանակն է, որի ստորին ծայրը վերջանում է կերիկով։

70.Ո՞ր օրենքի վրա է հիմնված ուժաչափի աշխատանքը

Հոկի օրենքի։ Առաձգական դեֆորմացիայի ժամանակ մարմնում առաջացած առաձգականության ուժն ուղիղ համեմատական է դեֆորմացիայի հետ։

71.Բերել շփման առկայությունը հաստատող օրինակներ:

1. Քայլելը
2. Ջրի հոսք
3. Մեքենայի շարժում
4. Գնդակի շարժում
5. Չմուշկների շփում սարույցի հետ

72.Ինչո՞վ է պայմանավորված շփումը

Ըստ օրենքի՝ “հպվող մարմինների մակերևույթների միջև առաջացած և իրար նկատմամբ նրանց շարժումը խոչընդոտվող ուժը կոչվում է շփման ուժ”

Այսինքն երկու մարմինների շփման ժամանակ այն ուժը որը դանդաղացնում է իրենց շարժումը կոչվում է շփման ուժ։

73.Թվարկել շփման տեսակները:

Դադարի շփման ուժ, սահքի շփման ուժ, գլորման ուժ

Դադարի շփման ուժի օրինակ՝ պահարան, որը չի շարժվում այնքան ժամանակ, քանի դեռ բավականաչափ ուժ չեք կիրառել:

Սահքի շփման ուժի օրինակ՝ ճանապարհի վրա գլորվող հեծանիվ:

Գլորման ուժի օրինակ՝ ծանր տուփ, որը դուք մղում եք հատակին:

74.Ինչպես կարելի է մեծացնել շփումը

Օրինակ՝ մարմինների համար կոպիտ մակերես օգտագործելը(ավելի անհարթ մակերես):

75.Ինչպես կարելի է փոքրացնել շփումը

Oգտագործել ավելի հարթ մակերես:

76.Որ ուժն է կոչվում համազոր:

Այն ուժը, որը գործում է այնպես, որ այն կարող է ներկայացվել որպես մեկ ուժ կամ մի քանի այլ ուժերի վեկտորային գումար, կոչվում է համարժեք ուժ:

77.Ե՞րբ է ֆիզիկայում օգտագործվում <<աշխատանք>> հասկացողությունը

Ըստ օրենքի՝ մեխանիկական աշխատանք կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի վրա ազդող ուժի և նրա ուղղությամբ մարմնի անցած ճանապարհի արտադրյալին։

78.Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը:Ո՞րն է աշխատանքի բանաձևը

A=F*s(Աշխատանք=ուժի չափման միավոր/երկարության չափման միավոր)

79.Ի՞նչ միավորով է արտահայտվում աշխատանքը, միավորների ՄՀ-ում

Այն նշանակում են ջոուլ(Ջ)՝ 1նյուտոն/1մետր բայց կան նաև ավելի մեծ չափման միավորներ օրինակ՝ կիլոջոուլ(կՋ), մեգաջոուլ(ՄՋ), միլիջոուլ(մՋ), միկրոջոուլ(մՋ)

1կՋ-1000Ջ, 1մՋ-0,001Ջ

1ՄՋ-1000000Ջ, 1մկ-0,000001Ջ

80.Ի՞նչն է կոչվում հզորություն

Ըստ օրենքի՝ հզորություն կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը որը հավասար է աշխատանքի հարաբերությանն այն ժամանամիջոցին, որի ընտացքում կատարվել է այդ աշխատանքը։

81.Ինչպե՞ս հաշվել հզորությունը:Ո՞րն է հզորության բանաձևը և միավորը

Ըստ օրենքի 1 վատտը (Վտ) այն հզորությունն է, որի դեպքում 1 վարկյանում կատարվում է 1 ջոուլ(ջ) աշխատանք՝ 1Վտ=1 Ջ/վ։

N=A/t(Հզորություն=Աշխատանքի չափման միավոր/ժամանակի չափման միավոր)

Նաև օգտագործում ենք՝

1ՄՎտ = 100000Վտ, 1մՎտ-0,001Վտ

1կՎտ = 1000Վտ, 1մկՎտ-0,000001Վտ

82.Ինչպե՞ս հաշվել աշխատանքը՝իմանալով հզորությունը և աշխատանքը կատարելու ժամանակամիջոցը

A(աշխատանք)=N(ուժ)/t(ժամանակ)

83.Որո՞նք են պարզ մեխանիզմները

Սկսենք նրանից թե ինչ է մեխանիզմը՝

Այն մեխանիկական սարքերը, որոնք ծառայում են ուժերի մոդուլները կամ ուղղությունները փոփոխելու համար, կոչվում են մեխանիզմներ:

Պարզ մեխանիզմներից են՝ լծակ, ճախարակ, թեք հարթություն, ոլորան, պտուտակ։

84.Ի՞նչ է լծակը:

Լծակը մի ձող է, որը կարող է պտտվել անշարժ առանցքի շուրջը։ Լծակի պարզ օրինակ է՝ լինգը։

85.Ի՞նչն են անվանում ուժի բազուկ

Հենման կետից մինչև ուժի ազդման գիծ հեռավորությունը կոչվում է ուժի բազուկ։

86.Ճախարակի ՞ինչ տեսակներ գիտենք:

Գրքից մենք իմանում ենք ճախարակի երկու տեսակ՝ անշարժ և շարժական ճախարակներ։

87.Ո՞ր ճախարակն է կոչվում անշարժ:

Եթե բերը բարձրացնելիս ճախարակի առանցքը մնում է անշարժ, ուստի այն կոչվում է անշարժ ճախարակ։

88.Ո՞ր ճախարակն է կոչվում շարժական:

Այն անշարժ ճախարակի հակարակն է՝ եթե բերը բարձրացնելիս ճախարակի առանցքը չի մնում անշարժ, ուստի այն կոչվում է շարժական ճախարակ։

89․Ո՞ր մեծոթւյունն է կոչվում մեքենայի կամ մեխանիզմի օգտակար գործողության գործակից,բանաձևը

Այն կոչվում է ՕԳԳ և ՕԳԳ-ն նշում ենք η ու այն կարդացվում է “էտտա”։

90.Ձևակերպել մեխանիկայի <<ոսկե կանոնը>>

Մեխանիզմի օգնությամբ քանի անգամ շահում ենք ուժի մեջ, այնքան անգամ կորցնում ենք ճանապարհի մեջ և հակառակը։

91.Ի՞նչն են անվանում մարմնի կշիռ:

Այն ուժը, որով մարմինը Երկրի ձգողության հետևանքով ազդում է անշարժ հորիզոնական հենարանի կամ ուղղաձիգ կախոցի վրա, կոչվում է մարմնի կշիռ։

92.Ի՞նչ բնույթի ուժ է մարմնի կշիռը:

Այն առաձգականության ուժ է, որը կիրառված է հենարանի կամ կախոցի վրա։

93.Ինչպե՞ս է ուղղված մարմնի կշիռը,և որտեղ է այն կիրառված

Մարմնի կշիռը ուղղված է դեպի ներքև՝ դեպի Երկրի կենտրոն։ Իսկ մարմնի կշիռը կիրառվում է մարմնի և այն մակերեսի շփման կետի վրա, որի վրա այն գտնվում է: Օրինակ, եթե մարմինը սեղանի վրա է, մարմնի կշիռը կիրառվում է սեղանի մակերեսի վրա, որի հետ այն շփվում է:

94.Ի՞նչ բանաձևով է որոշվում մարմնի կշիռը:

P(մարմնի կշիռը)=mg(ծանրության ուժ)
Օրինակ՝ P = mg = 10կգ*9.8 Ն/կգ = 98Ն

95.Պարզաբանել մարմնի կշռի և ծանրության ուժի

Ըստ օրեքնի՝ Այն ուժը, որով մարմինը Երկրի ձգողության հետևանքով ազդում է անշարժ հորիզոնական հենարանի կամ ուղղաձիգ կախոցի վրա, կոչվում է մարմնի կշիռ։

Այսինքն մարմնի կշիռը դա այն ուժն է, որը Երկրի ձգողության հետևանքով քաշում է իր հետ ուրիշ մարմիններ, օրինակ կախոց։

Իսկ ծանրության ուժը ըստ օրենքի՝ այն ուժը, որով Երկիրը ձգում է մարմինները, կոչվում է ծանրության ուժ։

Այսինքն ծանրության ուժը դա այն ուժն է, որով մոլորակները ձգում են ցանկացած մարմիններ։

96.Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում ճնշում:

Ըստ օրենքի՝ ճնշումը բնութագրում է երկու հպվող մարմինների փոխազեցությունը և հավասար է հպման մակերևույթին ուղղահայաց ազդող ուժի (ճնշման ուժի) հարաբերությանը մարմինների հպման մակերևույթի մակերեսին:

Ճնշում = Ճնշման ուժ/հպման մակերևույթի մակերես

97.Գրել ճնշումը   սահմանող  բանաձևը:

P(պե)=F/S

S-Տեղամասի մակերես

F-Այդ տեղամասի վրա ազդող հեղուկի ճնշման ուժը։

Ճնշման բանաձևից կարելի է որոշել ճնշման ուժը, եթե հայտնի են ճնշումը և այն մակերեսի մեծությունը, որի վրա կիրառված է այդ ուժը՝

F=pS

S-Տեղամասի մակերես

F-Այդ տեղամասի վրա ազդող հեղուկի ճնշման ուժը։

98․1․Ինչո՞վ է պայմանավորված գազում ճնշումը:

Ինչպես մենք գիտենք, գազը կազմված է փոքրիկ մոլեկուլներից։ Ինչքան քիչ է հպման մակերևույթի մակերեսը, այնքան շատանում են այդ փոքրիկ մոլեկուլները, ինչից շատանում է գազի ճնշումը։

99․Ինչո՞ւ են գազերը ճնշում գործադրում անոթի պատերին։

Գազի փոքրիկ մոլեկուլները իրարից հեռանալով հպվում են իրար և անոթի պատերին, ինչից էլ կարող է առաջանալ ճնշում։

100․Ճնշման բնույթը հեղուկներում:Հեղուկի ճնշում:Ճնշման հաղորդումը հեղուկներում և գազերում:

Հեղուկների ու գազերի ճնշումները շատ նման են, և դա կարող ենք իմանալ այս այս դատավճռից`

Հեղուկի ճնշումը հեղուկի հետ պինդ մարմնի հպման մակերևույթի (օրինակ՝ պատերի, հատակի) որևե տեղամասի վրա ազդող ճնշման ուժի հարաբերությունն է այն տեղամասի մակերևույթի մակերեսին։

Նաև կարող ենք դա իմանալ Պասկալի օրենքից՝

Հեղուկի կամ գազի վրա գործադրված ճնշումը հեղուկով կամ գազով հաղորդվում է բոլոր ուղություններով, առանց փոփոխության։

101Ձևակերպիր Պասկալի օրենքը:

Հեղուկի կամ գազի վրա գործադրված ճնշումը հեղուկով կամ գազով հաղորդվում է բոլոր ուղություններով, առանց փոփոխության։

102Ի՞նչ է հիդրոստատիկ ճնշում,գրիր բանաձևը 

Հեղուկն իր կշռով ստեղծում է ճնշում, որը կոչվում է հիդրոստատիկ ճնշում․ հեղուկի մեջ խորանալուն զուգընթաց հիդրոստատիկ ճնշումն աճում է։

Անշարժ հեղուկի հիդրոստատիկ ճնշումը որոշվում է այս բանաձևով՝

p=ρgh

ρ–(հեղուկի խտություն)(հեղուկի շերտի հաստություն)

Բայց այս բանաձևը ճիշտ է միայն այն դեպքում եթե հաշվի չենք առնում արտաքին մարմիների, իսկ եթե ուզում ենք իրենց հաշվի առնել, ապա բանաձևը կփոխվի ու կդառնա

p=p₀+ρgh