Մաթեմատիկաի ինքնաստուգում 21.12.22

1.«43 և 13 թվերի տարբերության և 892 թվի արտադրյալը» բառակապակցությունը կարելի է գրել (43−13)⋅892 թվային արտահայտության տեսքով:

Հաշվիր արտահայտության արժեքը: 43-13=30 30×892=26 760

Պատասխան՝ արտահայտության արժեքը՝ 26 760 

2.Հաշվիր տրված թվային արտահայտության արժեքը՝ 12−(32:32)

Պատասխան՝ 11

3.Տանձի 1 կիլոգրամն արժե x դրամ, իսկ խնձորի 1 կիլոգրամը՝ y դրամ:

Գրիր տառային արտահայտության տեսքով՝ որքանո՞վ է տանձի 1 կգ -ն ավելի թանկ խնձորի 1 կգ -ից

Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

x−y

2x−2y

2x−3y

x+y

4.399:3−5⋅69 արտահայտությունը 

տառային է:

թվային է:

5.Հաշվիր հետևյալ տառային արտահայտության արժեքը՝ (z:z)−(14:14)

Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

z

2

0

z−14

6.Լրացրու աղյուսակը:

k -ի արժեքը01234
k+9 -ի արժեքը 910  1112 13 
13−k -ի արժեքը 1314 15 16 17 

7.Ուղղանկյան մի կողմը 22 սմ է, իսկ երկրորդը նրանից մեծ է a սմ 11-ով:

Գտիր ուղղանկյան երկրորդ կողմի երկարությունը, եթե a=11 սմ:

Պատասխան՝  33սմ

8.Տրված է 26−(d:d)+8 տառային արտահայտությունը: 

Գտիրայդ արտահայտության արժեքը:d:d=1 26-1=25 25+8=33

Պատասխան՝ 33

9.Խաղահրապարակն ունի ուղղանկյան ձև: Նրա լայնությունը mմ է, իսկ երկարությունը՝32 մ: Որքա՞ն է խաղահրապարակի պարագիծը:

Գործողությունը կատարելիս պատասխանի դաշտում գործողության անդամները տեղադրեք նույն հերթականությամբ, ինչպես նշված է պահանջում:

Պատասխան՝ խաղահրապարակի պարագիծը  2⋅(m+32)մ է:

10.Գտիր(125+m)−27 տառային արտահայտության արժեքը, եթե m=58

Պատասխան՝156

11.Հաշվիր այս տառային արտահայտության արժեքը՝ g−(m−m)⋅g

Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

g

0

2

mg

12.Լրացրու աղյուսակը:

k -ի արժեքը01491115
k+9 -ի արժեքը 910 13 18 20  24
30−k -ի արժեքը 029 26 21 19 15 

Բազմապատկման օրենքներ

Առանց հաշվելու պարզիր, թե ո՞ր արտահայտություններն են իրար հավասար:

  • 59⋅(−25)
  • (−59)⋅(−25)
  • (−25)⋅59

1, 3:

Արտահայտությունը արտագրիր առանց փակագծերի:

−(−27)=27:

Պարզիր, թե ո՞ր արտահայտությունների արժեքներն են իրար հավասար:

  • 39⋅60
  • (−60)⋅(−39)
  • −39⋅60

1, 3:

Արտագրիր հետևյալ արտահայտությունը առանց փակագծերի:

Պատուհանում առանց բաց թողնված տեղերի գրիր թվերը և «⋅», «+» կամ «−» նշանները:

Բազմապատկման նշանի փոխարեն օգտագործիր  «∗» նշանը:

(−15)⋅(−49)+(−79)=-15x-49+-79=656

Ձևափոխիր 91⋅(−10)⋅(−42) արտահայտությունը:

Ընտրիր ճիշտ տարբերակ(ներ)ը:

  • 42⋅91⋅10
  • (−91)⋅(−10)⋅(−42)
  • 10⋅91⋅(−42)
  • (−42)⋅91⋅(−10)

4:

8−8⋅23 արտահայտությունը ներկայացրու արտադրյալի տեսքով:

Պատասխան՝ (8:8)⋅23=⋅1×23

1. Կիրառելով բազմապատկման բաշխական օրենքը` (5−5)⋅18 արտահայտությունը ներկայացրու արտադրյալի տեսքով:

Պատասխան՝ (5−5)⋅18=⋅(1−18)

2. Հաշվիր ստացված արտահայտության արժեքը:

Պատասխան՝  0

Կիրառելով բազմապատկման տեղափոխական օրենքը՝ ձևափոխիր արտահայտությունը:

Մեծությունները գրիր առանց բաց տեղերի, բազմապատկման նշանի փոխարեն օգտագործիր «∗» նշանը:

−43⋅d=dx43

11−583 արտահայտությունը ներկայացրու արտադրյալի տեսքով:

Պատասխան՝ 11−583=⋅(1−53)=1×1-583

Կիրառելով բազմապատկման բաշխական օրենքը` հաշվիր այս արտահայտության արժեքը՝ 7⋅(−3)+(−3)⋅8=7x8x-3)x-3)

Պատասխան՝ 45

հաշվիր արտահայտության արժեքը:

−5+(−5)+(−5)+(−5)+(−5)+(−5)=30

Պարզիր, թե ո՞ր արտահայտություններն են իրար հավասար:

  • 2⋅(−21)
  • (−21)⋅(−2)
  • 21⋅(−2)
  • (−2)⋅21

1, 4

Պարզիր, թե որո՞նք են հավասար −91⋅y⋅x արտահայտությանը:

Ընտրիր ճիշտ տարբերակները:

  • −91⋅x⋅y
  • −x⋅91⋅y
  • 91⋅y⋅(−x)
  • −91⋅(−x)⋅y
  • (−91)⋅(−y)⋅(−x)
  • y⋅x⋅(−91)
  • −y⋅x⋅(−91)

1, 2, 6:

29−1450 արտահայտությունը ներկայացրու արտադրյալի տեսքով:

Պատասխան՝ 29−1450=⋅(1−)-29×1450=

Կիրառելով բազմապատկման բաշխական օրենքը՝ հաշվիր:

5⋅5−11⋅5+14⋅5−20⋅5−5=6×5+6×5-5=55

Լուծիր (y−2)⋅(y−2)−17⋅(y−2)=0 հավասարումը:

Առաջինը տեղադրիր փոքր արմատը:

Պատասխան՝ y1=2y-4 y2=-17y+34

Դասի թեման՝ Առաձգականության ուժ , ուժի չափումը:

Այլ մարմինների ազդեցության շնորհիվ կարող են փոխվել ոչ միայն տվյալ մարմնի արագությունը, այլև` ձևն ու չափերը: Մարմինը կարող է սեղմվել, ձգվել, ծռվել, ոլորվել:Արտաքին ազդեցության հետևանքով մարմնի ձևի, չափերի փոփոխությունը կոչվում է դեֆորմացիա կամ ձևափոխություն:

Նկարում պատկերված պարանը, ցանցաճոճը, արտաքին ազդեցությունների շնորհիվ փոխում են իրենց ձևն ու չափերը, այսինքն` դեֆորմացվում են:Մարմինը դեֆորմացնելիս առաջանում է ուժ, որը ստիպում է նրան վերականգնել իր սկզբնական ձևն ու չափերը: Այդ ուժն անվանում են առաձգականության ուժ:
Այն ուժը, որն առաջանում է մարմնի դեֆորմացիայի ժամանակ և աշխատում է վերականգնել մարմնի սկզբնական ձևն ու չափերը, կոչվում է առաձգականության ուժ:

Այն ուժը, որն առաջանում է մարմնի դեֆորմացիայի ժամանակ և աշխատում է վերականգնել մարմնի սկզբնական ձևն ու չափերը, կոչվում է առաձգականության ուժ:
Երբ ծանրոցը դնում ենք հենարաններ ունեցող տախտակի վրա, տախտակը ճկվում է։ Նրա մեջ առաջացած առաձգականության ուժը բեռի վրա ազդում է ուղղաձիգ դեպի վեր և հավասարակշռում է ծանրոցի կշիռը։ Բեռը հեռացնելուց հետո տախտակը վերականգնում է իր ձևը, հետևաբար նրա դեֆորմացիան առաձգական է: 

Ուժը՝ որպես ֆիզիկական մեծություն, կարող է ունենալ տարբեր արժեքներ։ Ուժի մեծությունը որոշում են ուժը չափող սարքով՝ ուժաչափով։ Կախված նրանից, թե որքան է սեղմվել կամ երկարել ուժաչափի զսպանակը, մենք եզրակացնում ենք նրա վրա ազդող ուժի մեծության մասին:

Ուժաչափերի գործողության հիմքում ընկած է հավասար ուժերի ազդեցությամբ զսպանակի՝ միևնույն չափով երկարելու կամ սեղմվելու հատկությունը։

Պարզագույն ուժաչափը կազմված է տախտակին մի ծայրով ամրացված զսպանակից, որի մյուս ծայրը ազատ է և վերջանում է հորիզոնական ցուցիչով։ Զսպանակին ամրացված սլաքը ցույց է տալիս չափվող ուժի մեծությունը:
Ուժի չափման միավորը Նյուտոնն է (1 Ն):
Ուժի միավոր է նաև կիլոնյուտոնը(կՆ):
1կՆ=1000Ն:

Առանձգականության ուժ՝ տեսանյութ:

Տնային առաջադրանք

Պատասխանել հարցերի

1.Ո՞ր ուժն է կոչվում առանձգականության ուժ: Այն ուժը, որն առաջանում է մարմնի դեֆորմացիայի ժամանակ և աշխատում է վերականգնել մարմնի սկզբնական ձևն ու չափերը, կոչվում է առաձգականության ուժ:

2.Ե՞րբ են առաջանում մարմինների ձևափոխություն: Այլ մարմինների ազդեցության շնորհիվ կարող են փոխվել ոչ միայն տվյալ մարմնի արագությունը, այլև` ձևն ու չափերը: Մարմինը կարող է սեղմվել, ձգվել, ծռվել, ոլորվել:Արտաքին ազդեցության հետևանքով մարմնի ձևի, չափերի փոփոխությունը կոչվում է դեֆորմացիա կամ ձևափոխություն:

3.Ուժի չափման միավորը ի՞նչպես է կոչվում: Նյուտոնն։

1.Запиши глаголы в неопределённой форме.

Ставят, везёт,бегают,цветёт,плачет,несёт,пахнет,завтракает,,бредёт,делаете, знакомят, разгребёт, мы вешаем, мы плетём, трясёт, мокнут:

2.Напишите глаголы в настоящем, будущем и прошедшем времени.

Любил, постучал, увидит, заплачет, писал, поведёт, чертил, буду следить ,бегать, трогать.

Речушка замёрзла. На быстрине над полыньёй поднимается пар. Речка дышит. От её холодного дыхания вырастут на закраинах льда белые венчики цветов

4. Укажите время и число глаголов.

Пробежала и пискнула мышь. Стукнулся о берёзу и упал жук. На макушке ели кукует кукушка. На вершине дуба заворковал дикий голубь. На закате солнце заухает в лесу филин.

5.Измените глаголы по лицам и числам.

Решать, ходить․

Ամբողջ թվերի բազմապատկում

  1. Հաշվե՛ք.
    ա) (–3) · (–7)=21 բ) (+3) · (+4)=12 գ) (–1) · (–20)=20 դ) (+8) · (+5)=40
  1. Հաշվե՛ք.
    ա) (–8) · (+16)=-128 բ) (–7) · (+5)-35 գ) (+17) · (–4)=-68 դ) (+21) · (–6)=-126
  1. Կատարե՛ք ամբողջ թվերի բազմապատկում.
    ա) (–4) · (–5)=20 գ) (+32) · (–6)=-192 ե) (+1) · (+23)=23 է) (–19) · (+7)=-133
    բ) (–8) · 0=0 դ) 0 · (–1)=0 զ) (+14) · (–25)=-350 ը) (–10) · (+12)=-120:
  1. Առանց բազմապատկում կատարելու համեմատե՛ք.
    ա) (–5) · (–7) < 0, դ) (+3) · (+9) > (+8) · (–7),
    բ) (–8) · (+6) < 0, ե) (–14) · (–12) > (–10) · (+2),
    գ) (+16) · (–5) < 0, զ) (+20) · (–1) < (–6) · (–3)։

591:Համեմատե՛ք թվերը.
ա) (–5) · 0 < 4, բ) (7 · 0) · (–9) > –2,

գ) –100 < 100 (–3) · 0, դ) 8 > 37 · (0 · 20)։

  1. Գտե՛ք արտադրյալը.
    ա) 16 · (–3) · 6 բ) (–8) · (–4) · 3 գ) 14 · (–5) · (–7) դ) (–15) · 17 · (–2)

592֊ա,բ,գ,դ:Գտե՛ք արտադրյալը.
ա) 16 · (–3) · 6=-288,
բ) (–8) · (–4) · 3=96,

գ) 14 · (–5) · (–7)=490,

դ) (–15) · 17 · (–2)=510,

ե) (–1) · (–1) · (–8)=-8,

զ) 8 · (–1) · 0=0։

593֊ա,բ,գ:Ի՞նչ թիվ պետք է գրել աստղանիշի փոխարեն, որպեսզի ստացվի
հավասարություն.
ա) -21 ։ 3 = –7, գ) 48։ (–8) = –6,
բ) -10։ (–5) = 2,

594֊ա,բ,գ:Համեմատման նշաններից ո՞րը պետք է դնել աստղանիշի
փոխարեն, որպեսզի ստացվի ճիշտ համեմատում.

ա) (–4) · (–5) > 0,
բ) (–8) · 5 < 0,
գ) 7 · (–3) < (–2) · (–1):

595: Կատարե՛ք գործողությունները.


ա) (+3) · (–8) + (–6) · (+2) – (–4) · (–7)=-64,

բ) (–13) · (–6) – (+4) · (+18) – (–5) · (+20)=106,

գ) (–25) · (+4) – (+100) · (–1) + (+4) · (–40)=-160,

դ) (+2) · (–5) + (–3) · (–7) – (+16) · (–7)=123։

596:Հետևյալ թվերը ներկայացրե՛ք երկու արտադրիչների արտադրյալի տեսքով, որոնցից գոնե մեկը բացասական թիվ է.
–40=-20×2, +32=+16 + +16, –1=1-2, 0=-2+2, –12=-6×2, +9=+4 + =5:

599։

Ի՞նչ նշան կունենա երեք ամբողջ թվերի արտադրյալը, որոնցից

ա) երկուսը բացասական թվեր են, մեկը դրական: — և +,
բ) մեկը բացասական թիվ է, երկուսը` դրական: — և -:

Առաջադրանքներ 2

597.Կարելի՞ է արդյոք պնդել, որ հակադիր ամբողջ թվերից յուրաքանչյուրը ստացվում է` մյուսը –1-ով բազմապատկելու միջոցով։ Այո

598.Ինչի՞ է հավասար a և b ամբողջ թվերի արտադրյալի բացարձակ
արժեքը։ Պատասխանը գրի՛ առեք տառային նշանակումներով։

600, 601, 603, 604, 606, 607, 608, 609։

1.Հաշվիր ամբողջ թվերի տարբերությունը:

46−65=-19

2.Հաշվիր՝

−34−(−34)=-68

3.Հաշվիր:

Առաջին պատուհանում տեղադրիր արդյունքի նշանը՝ «−» կամ «+»:

4−7=-3

4.Ցերեկը օդի ջերմաստիճանը +17°C էր, իսկ գիշերը այն իջավ 5 աստիճանով:

Նշիր, թե որքան դարձավ ջերմաստիճանը գիշերը:

Դրական թվերը գրիր առանց + նշանի:

Պատասխան՝ ջերմաստիճանը գիշերը դարձավ °C 17-5=12

Որոշիր արտահայտության արժեքը:

+14−(+101)=115

6.Գրիր այն թիվը, որը 27-ով փոքր է 15-ից:

Պատասխան՝ 42

7.Հաշվիր արտահայտության արժեքը:

2940−6424=-3484

8.-158ը և 158-ը հակադիր թվեր են:

Դրանց գումարը հավասար է՝ 

-0ի:

9.Դրանց տարբերությունը հավասար է՝ 

c−103>−103 անհավասարությունը սխալ էճիշտ է, եթե c>0։ Մեծ է:

10.Պարզիր, թե b-ի ո՞ր արժեքներն են բավարարում b−362>−362 անհավասարությանը: եթե b մեծ է -1

Ընտրիր ճիշտ պատասխան(ներ)ը:

  • −27
  • ոչ մեկը չի բավարարում
  • −42
  • −9
  • −18
  • բոլորն էլ բավարարում են+

11.∗-ի փոխարեն տեղադրիր այնպիսի թիվ, որ ստացվի ճիշտ հավասարություն՝ 11−106=−95

12.Պատասխան՝ 95-ի փոխարեն պետք է լինի 

-ը:

68−b>68 անհավասարությունը սխալ էճիշտ է, եթե b<0 ճիշտ է

17.11.22

Հարգիր ուսուցչիդ

Ես համոզված եմ, որ քո ընկեր Ստրադին երբեք չէր դժգոհի իր ուսուցչից: Իսկ դու վրդովված ասում ես. <<Ուսուցիչը զայրացած էր, վատ տրամադրություն ուներ>>: Մտածիր այն մասին, թե որքան հաճախ ես դու ինքդ բարկացած պատասխանում՝ այն էլ հորդ ու մորդ, որոնց հանդեպ քո ցանկացած կոպիտ խոսքը՝ հանցագործություն է: Իսկ չէ որ քո ուսուցիչը բարկանալու շատ ավելի պատճառներ ունի: Հիշիր, քանի տարի է արդեն, որ նա աշխատում է դպրոցում՝  երեխաների հետ և չնայած նրանցից շատերը սիրալիր ու լսող են, բայց միշտ էլ գտնվում են անշնորհակալներ, ովքեր չարաշահում են նրա բարությունն ու չեն հարգում նրա աշխատանքը: Դուք ինքներդ նրան ավելի շատ վշտացնում եք, քան ուրախություն պատճառում:

Եվ մտածել ես արդյոք ինչքան է եղել, երբ ուսուցիչդ, վատառողջ լինելով, ջանքեր է գործադրել, որպեսզի դպրոց գա: Միգուցե նա նյարդայնանում է հենց այն պատճառով, որ իրեն վատ է զգում: Եվ դուք, չնկատելով նրա վատ ինքնազգացողությունը, չարաշահում եք նրա վիճակն, ու դրանից նա ավելի է վատանում:

Հարգիր և սիրիր ուսուցչիդ, տղաս: Սիրիր նրան, քանի որ նրան սիրում և հարգում է քո հայրը. սիրիր նրան, որովհետև նա զարգացնում է քո միտքը, քեզ գիտելիքներ է տալիս, դաստիարակում է: Կգա այն օրը, երբ դու հասուն տղամարդ կդառնաս, իսկ մենք՝ ես և նա, արդեն կհեռանանք այս աշխարհից, և այդ ժամանակ նրա կերպարը կհառնի քո մտքում հորդ կերպարի կողքին: Այդ ժամանակ նրա վեհ դեմքին դու կտեսնես վշտի և հոգնածության արտահայտությունը, որն այժմ չես նկատում: Սիրիր քո ուսուցչին. նա պատկանում է տարրական դասարանների հիսուն հազար ուսուցիչների  հսկայական ընտանիքին, ովքեր ցրված են ողջ Իտալիայով: Նրանք կրթում ու դաստիարակում են միլիոնավոր քո հասակակիցներին: Ուսուցիչները ձգտում են բարձրագույն նպատակի. դարձնել մեր երկրի ապագա քաղաքացիներին ավելի լավը, քան ներկայիս բնակչությունն է: Ինձ ուրախություն չի պատճառի քո սերը, եթե դու նմանապես չսիրես բոլոր նրանց, ովքեր բարի են քո հանդեպ և նրանց մեջ առաջին հերթին քո ուսուցչին, ով քեզ համար պետք է առաջին տեղում լինի ծնողներիցդ հետո:

Սիրիր նրան այնպես, ինչպես կսիրեիր իմ եղբորը . սիրիր նրան երբ արդարամիտ է, կամ կարծում ես, որ արդարամիտ չէ, սիրիր, երբ ուրախ է, և էլ ավելի սիրիր, երբ տխուր է: Սիրիր նրան միշտ և հավերժ ու հարգանքով արտասանիր <<ուսուցիչ>> բառը:

Քո հայր

Հարցեր և առաջադրանքներ:

1.Համոզի՞չ էր հոր նամակը

Նամակը շատ համոզիչ եր․ ուսւուցիչները մեր երկրորդ ծնողներն են, մեր դաստիարակողները, մեզ ավելի լավ դարձնողները:
2. Ո՞վ է ուսուցիչը քեզ համար: Ես ունեմ սիրելի ուսուցիչներ, որոնց շատ եմ սիրում, քանի որ նրանք էլ ինձ են սիրում։
3. Ի՞նչ տվեց քեզ  այս պատմությունը

Ես ավելի ուշադիր կլինեմ դասերի ժամանակ, լավ կսովորեմ ու չեմ տխրեցնի իմ սիրելի ծնողներին և ուսուցիչներին։

Հարգիր և սիրիր ուսուցչիդ, տղաս: Սիրիր նրան, քանի որ նրան սիրում և հարգում է քո հայրը. սիրիր նրան, որովհետև նա զարգացնում է քո միտքը, քեզ գիտելիքներ է տալիս, դաստիարակում է: Կգա այն օրը, երբ դու հասուն տղամարդ կդառնաս, իսկ մենք՝ ես և նա, արդեն կհեռանանք այս աշխարհից, և այդ ժամանակ նրա կերպարը կհառնի քո մտքում հորդ կերպարի կողքին: Այդ ժամանակ նրա վեհ դեմքին դու կտեսնես վշտի և հոգնածության արտահայտությունը, որն այժմ չես նկատում: Սիրիր քո ուսուցչին. նա պատկանում է տարրական դասարանների հիսուն հազար ուսուցիչների  հսկայական ընտանիքին, ովքեր ցրված են ողջ Իտալիայով: Նրանք կրթում ու դաստիարակում են միլիոնավոր քո հասակակիցներին: Ուսուցիչները ձգտում են բարձրագույն նպատակի. դարձնել մեր երկրի ապագա քաղաքացիներին ավելի լավը, քան ներկայիս բնակչությունն է: Ինձ ուրախություն չի պատճառի քո սերը, եթե դու նմանապես չսիրես բոլոր նրանց, ովքեր բարի են քո հանդեպ և նրանց մեջ առաջին հերթին քո ուսուցչին, ով քեզ համար պետք է առաջին տեղում լինի ծնողներիցդ հետո:

Ի՞նչ ես զգում այս տողերը կարդալիս։ Երբ կարդացի այս տողերը, հասկացա, որ մեր ծնողների պես մեր կյանքում շատ մեծ դեր ունեն մեր ուսւուցիչները, որովհետև նրանց շնորհիվ մենք գիտելինք ենք ստանում, կյանքի հմտություններ։

Ինչպես կշարունակես միտքը։

Սիրել ու հարգել նրանց, ովքեր բարի են քո նկատմամբ, որովհետև նրանք կտխրեն երբ չգնահատես բարությունը

ա) ինչպե՞ս ես դու սիրում և հարգում,

Իմ կյանքի ամենակարևոր մարդիկ իմ ծնողները, հարազատները, ընկերներն են։ Ես սիրում եմ նրանց առանց պատճառի, քանի որ նրանք իմ կյանքի մասն են կազմում։

բ) պատմությունը կարդալուց հետո ի՞նչ կփոխես քո բնավորության մեջ ։ Ես ավելի աշխատասեր եմ ուզում դառնալ, լավ սովորել, որպեսզի հասուն մարդ դառնամ, գումար աշխատեմ, օգնեմ իմ հարազատ մարդկանց։

Ընթերցումներ գրաբարից

Նախադասաթյունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։

 Գովեսցէ զքեզ ընկերն եւ մի՛ քո բերան, օտարն, եւ մ՛ի քո շրթունք։ (Առակք ԻԷ, 2)

գովեսցէ        — գովի, թող գովի, կգովի, պիտի գովի, գովելու է

զքեզ                — քեզ

եւ մի՛              — և ոչ, ոչ թե

Տեղադրիր բաց թողնված տառեր։

Օրըստօրե, աներևակայելի, անէական, աշտե (նիզակ), առերես, առօրեական, բազմերանգ, գրեթե, երբևիցե, երբևէ, որևիցե, որևէ, ինչևիցե, ինչևէ, երփներանգ, էակ, լայնէկրան, նրբերշիկ, չէր, վայրէջք, վերելք, Վարդգես, վերելք, վերերկրյա, ցերեկ, շքերթ:

Ամբողջ թվեր

445. Կոորդինատային ուղղի վրա նշված են կետեր.

A-5, B-3, C-2, D+1, E+3, F+5:

Գրե՛ք նրանց կոորդինատները:

  1. Գրե՛ք տառերով նշանակված կետերի կոորդինատները (տե՛ս նկ. 58)։

E-9, F-8, G-6, K-3, A+1, B+4, C+7, D+9:

A-10, B-7, C-4, D-2, E-1, O0, F+3, G+5 K+8:

447.Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3), B (+7), C (–6),
D (+1), E (+8), F (–5), G (–4) կետերը, եթե միավոր հատվածի
երկարությունը սմ է, 1 սմ է

448․Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք –7, –5, –2, 0, +1, +4, +8, +10
թվերին համապատասխանող կետերը։

450․Կոորդինատային ուղղի վրա A (–6), B (+2), C (–3), D (–4), E (+8),
F (–2), G (–10) կետերից ո՞րն է գտնվում ամենից ձախ, և ո՞րը՝ ամենից
աջ։ Ամենաձախ -10 Ամենաաջ +8:

452․Կոորդինատային ուղղի վրա նշե՛ք A (–2) և B (+7) կետերը: Գտե՛ք A և
B կետերի հեռավորությունը` արտահայտված միավոր հատվածներով: 9 միավոր

451․Գծե՛ք կոորդինատային ուղիղ և նրա վրա նշե՛ք A (–3) կետը։ Նշե՛ք
նաև՝
ա) B կետը, որը գտնվում է A կետից երկու միավոր դեպի աջ,
բ) C կետը, որը գտնվում է A կետից երեք միավոր դեպի ձախ։


16.11.22

Ստրադիի փոքրիկ գրադարանը

Ես հյուրընկալվել էի Ստրադիին, ով ապրում է դպրոցի հարևանությամբ, տեսա նրա գրա դարանը և նախանձեցի նրան: Ստրադին ամենևին էլ հարուստ չի և չի կարող շատ գրքեր գնել, սակայն մեծ հոգատարությամբ պահպանում է դպրոցական իր բոլոր գրքերը և նաև այն գրքերը, որոնք նվիրում են ծնողները: Իսկ երբ Ստրադիին գումար են տալիս, կուտակում է և հետո ծախսում գրքերի վրա: Այդ կերպ նա արդեն հավաքել է մի փոքրիկ գրադարան, և երբ հայրը նկատել է տղայի այդ նախասիրությունը, նրա համար գնել է  ընկույզի ծառից պատրաստված, կանաչ վարագույրներով հրաշալի գրապահարան և գրեթե բոլոր գրքերը տվել է տարբեր գույներով կազմելու` ըստ տղայի նախընտրության:

Եվ ահա այսօր Ստրադին քաշեց պարանից, և կանաչ վարագույրը բացվեց. ես տեսա երեք շարքով կոկիկ դասավորված գունավոր գրքերը` փայլփլուն, կազմերը` ոսկետառ գլխագրերով: Այստեղ կային և  հեքիաթներ, և ճամփորդությունների մասին գրքեր, և  բանաստեղծություններ, և պարզապես պատկերազարդ գրքեր: Ստրադին դրանք շարել էր ըստ գույների: Սպիտակ հատորյակները դրել էր կարմիրների կողքին, դեղինները` սևերի, կապույտները` սպիտակների` այնպես, որ դրանք հեռվից երևում էին և շատ գեղեցիկ տեսք ունեին: Իսկ հետո Ստրադին դրանք վերադասավորելով զվարճանում է: Նա իր համար տեղեկատու է պատրաստել, կարծես իսկական գրադարանավար լիներ և անընդհատ պտտվում է գրքերի շուրջ, մաքրում դրանց փոշին, թերթում, ուսումնասիրում կազմերը:  Պետք էր տեսնել, թե ինչպիսի զգուշությամբ էր նա բացում գրքերն իր հաստ ու կարճլիկ մատներով, փչելով էջերի վրա, որոնք հաճախ դեռ լրիվ նոր էին:
Իսկ իմ բոլոր գրքերը մաշված են:
Երբ Ստրադիին հաջողվում է նոր գիրք գնել, դա նրա համար իսկական տոն է դառնում:  Նա շոյում է գիրքը, դնում է իր տեղը և կրկին ձեռքն է առնում` զննելով ամեն կողմից և խնամքով  թաքցնում է, ինչպես մի թանկարժեք գանձ:

Ամբողջ մեկ ժամվա ընթացքում  նա ինձ ուրիշ ոչ մի բան ցույց չտվեց: Նույնիսկ աչքերն են ցավում շատ կարդալուց: Երբ ես նրա մոտ էի, սենյակ մտավ Ստրադիի հայրը, ով նույնպես գեր ու ամրակազմ է, նաև` մեծ գլխով: Նա երկու անգամ թմփթմփացրեց տղայի կզակին և ասաց ինձ իր կոպիտ ձայնով.
—  Դե, ինչ կասես այս հաստագլուխ տղայի մասին:
Իսկ Ստրադին, ինչպես մի մեծ հավատարիմ շուն, կկոցում էր աչքերը հոր կոպիտ փաղաքշանքներից: Չգիտեմ ինչու` ես չէի համարձակվում հիմարություններ անել նրա ներկայությամբ, և ինձ համար տարօրինակ էր, որ Ստրադին ընդամենը մեկ տարով է մեծ ինձնից: Իսկ բաժանվելիս, երբ նա իր սովորական խոժոռ դեմքով ասաց` ցտեսություն, ես քիչ մնաց պատասխանեի. <<Մնաք բարով, սինյոր>>:
Երբ տուն վերադարձա, հայրիկիս ասացի.
—  Չեմ հասկանում, Ստրադին ոչ որևէ հատուկ տաղանդ ունի, ոչ բարեկիրթ վարվելաձև և համարյա ծիծաղելի տեսք ունի, այդուհանդերձ ես ինձ ցածր եմ զգում նրանից:
—  Դա այն պատճառով է, —  ասաց հայրս, —  որ նա հաստատակամ տղա է:
— Միասին անցկացրած այդ մեկ ժամվա ընթացքում, —  շարունակեցի ես, —  նա հիսուն բառ էլ չասաց, ցույց չտվեց ոչ մի խաղալիք, ոչ մի անգամ չծիծաղեց, բայց այդ ամենով հանդերձ` ինձ նրա հետ հետաքրքիր էր:
— Որովհետև դու հարգում ես նրան, —  պատասխանեց հայրս:

Պատկերացրու , որ ինքդ ունես գրադարան,ներկայացրու՝

ա) ինչպիսի՞ն կլինի այն։

Ես ունեմ փոքրիկ գրադարան մեր տան մի անկյունում։ Գրադարանը բաղկացած է երեք հարկանի դարակաշարից։ Դարակնեի վրա խնամքով շարված են տարբեր տեսակի գրքեր։

բ) ո՞ր գրքերը կզարդարեն քո գրադարանը(նշիր տասը գիրք)։

Իմ փոքրիկ գրադարանը զարդարում են տարբեր տեսակի գրքեր։ Դրանց մեջ կան պատմավեպեր, հանրագիտարաններ, հիքիաթների գրքեր և այլ տեսակի ժանրի ստեղծագործությունների գրքեր։ Ես շատ եմ սիրում Անտուան Դը Սան Էքզյուպերիի << Փոքրիկ Իշխանը >> ստեղծագորտությունը>>։ Այն իմ կյանքի հերոսն է։

Նախադասությունն աշխարհաբա՛ր դարձրու։

 Որ հատուցանէ չար փոխանակ բարւոյ, չար ի տանէ նորա մի պակասեսցէ։

Ով որ հատուցում է չար բարու փոխարեն, չարը նրա տնից չի պակասելու:

(Աոակք  ԺԷ, 13)   

որ                                 — ով, ով որ

հատուցանէ              — հատուցում է, տալիս է

փոխանակ բարւոյ    — բարու փոխարեն

ի տանէ նորա            — նրա տանից

մի պակասեսցէ         — չպակասի, չի պակասի, չպիտի պակասի. չի պակասելու

Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված հոմանիշներից ամենահարմարը: 

 Ջուրը շատ (սառն, ցուրտ, պաղ) էր, ճիշտ օրվա նման: 

…. (սիրտը շուռ եկած, տակն ու վրա եղած, ալեկոծված, հուզված, վրդովված) ծովը ծեծում էր ափերը: 

Ինչո՞ւ ես այդպես … (աներեր, հաստատուն, անսասան, անշարժ, անդրդվելի, անխախտ) նստել՝ փայտ կուլ տվածի նման: 

Մարդն այնպես … (շուտափույթ, արագ, շուտ, հապճեպ) էր քայլում, կարծես կարևոր մի բանից ուշանում էր: 

Փոքրիկը մի քիչ ոտքը կախ գցեց, հետո … (համարձակվեց, սիրտ առավ, խիզախեց, հանդգնեց) ու մոտ եկավ: 

Ի վերջո այնպիսի մի տաճար … (շինեց, կառուցեց, կերտեց), որ բոլորին զարմացրեց իր արվեստով